who’s who Paolo MUNER

who’s who Paolo MUNER

Italia & Albania  (Italian and Albanian language)

Paolo MUNER, Ufficiale della Marina Militare  Italiana (Guardia Costiera), nella Riserva, triestino, ha trascorso lunghi periodi in Albania: nel 1992 è stato Comandante in 2^ del 22° Gruppo Navale,  Comandante la Prima Squadriglia della Guardia Costiera (Durazzo/Valona) e Comandante del Reparto Comando Marina Durazzo, e, negli anni 2001/2003, è stato Capo Sezione Forze Navali e Capo Progetto per la Guardia Costiera Albanese, presso la Delegazione Italiana di Esperti (Tirana). Diplomato Capitano di Lungo Corso, Laureato in Scienze Politiche (indirizzo internazionale), giornalista pubblicista, lasciato il servizio attivo, si dedica, tra l’altro, a ricerche storiche di soggetto albanese.

Ha pubblicato, in Albania,  i seguenti libri di storia albanese, in versione bilingue:

  • “UNA STORIA SCUTARINA – LE PRIME BANDIERE MARITTIME MERCANTILI ALBANESI (1913-1914), Dagli Archivi del Governo Marittimo Austriaco in Trieste”,  BOTIME ALMERA, Tirana 2009, 176 pagg. , 20 illustrazioni;del libro è stata pubblicata  una Seconda Edizione, solo in lingua albanese, per i tipi della Botime Jozef, Durazzo, nel 2016; il libro è stato presentato a Tirana, Durazzo, Scutari, Roma, Trieste, Parma, Monfalcone, Udine, Venezia. La seconda edizione è stata presnetata a Capodistria (SLO), e sono in preparazione la presentazioni a Trieste ed a Ulqin/Dulcigno (Montenegro, in area etnica albanese).
  • Non solo “Inno della Bandiera”- Qualche curiosità su altri “inni nazionali” albanesi, agli albori dell’indipendenza, BOTIME JOZEF, DURAZZO, 2014, 156 pagg., 22 illustrazioni; il libro è stato presentato a Tirana, Durazzo, Scutari, Zagabria e Parma. Sono in preparazione le presentazioni a Valona, Argirocastro, Trieste, Bassano e Napoli    ed a  Villaco (Austria).
  • Shpnésa e Schypeniis (Shqiptarë të Trieshtit) / La speranza dell’ Albania (Albanesi di Trieste), BOTIME JOZEF, DURAZZO, 2015, 530 pagg., 63 illustrazioni più una tavola fuori testo; recentemente, ne è stata pubblicata una ristampa,  solo in lingua albanese, sempre per i tipi della Botime Jozef, Durazzo; il libro è stato presentato a Tirana, Durazzo, Scutari, Trieste, Capodistria e Prishtina. Sono in preparazione le presentazioni a Roma ed a  Villaco (Austria).
  • Ha in corso di pubblicazione, per i tipi della Botime Jozef di Durazzo, un libro sulla storia del “Capitano di Porto di Antivari – 1879-1907” (titolo provvisorio), in versione bilingue italiano – albanese, da presentare ad Antivari/Tivar e Ulqin/Dulcigno (Montenegro, in area etnica albanese). NOTIZIA DA NON PUBBLICARE
  • Ha in corso di stesura un romanzo storico “Viale dell’Impero, Tirana”, ambientato tra Trieste e Tirana, nel periodo 1938-1954, basato sulla ricostruzione, più fedele possibile, della vita pubblica e cittadina nelle due città, in particolar modo Tirana.

Paolo MUNER ha collaborato  saltuariamente ai seguenti periodici  albanesi:  ALBANIANEWS, HERMESNEWS,  HYLLI I DRITES, ACADEMICUS, KLAN, MBROJTJA, RILINDASI, TELEGRAF, GAZETA VATRA e TIRANA REVIEW OF BOOKS.

Ha preso parte (assieme a Robert Elsie, Mark Tirta, Krisztian Csaplar-Degovics  e Dacian Muntean), al docu-film di Visar Vishka, “DODA: The Life and Adventures of Franz Baron Nopcsa” (Macedonia/FYROM, 2016).

Inoltre, si è dedicato in profondità agli aspetti storici dell’opera di Ismail Kadare, tra cui:

  • Università degli Studi di Trieste, Facoltà di Lettere e Filosofia, 16 aprile 2007; nell’ambito del seminario“Itinerari adriatici”. Dai portolani ai reportages”, sul racconto “Appunti dalla Capitaneria di Porto” (vedi sopra);
  • Università degli Studi del Molise (presso il Centro Sociale “Giaku i Shprishur” di Montecilfone (CB), 20 giugno 2007, nell’ambito del convegno: “I viaggiatori tra le due sponde dell’Adriatico” , sul racconto “Appunti dalla Capitaneria di Porto” e sul romanzo  “Il Generale dell’Armata Morta”;
  • Università degli Studi di Trieste, 4 Aprile 2008; nell’ambito del seminario ”Vite diverse in Poesia”, organizzato dall’Associazione italo-albanese “CAMMINIAMO INSIEME – ECIM SE BASHKU”, sul racconto “Appunti dalla Capitaneria di Porto” e sul romanzo  “Il Generale dell’Armata Morta”;
  • Università Ca’ Foscari Venezia, Dipartimento di Studi Linguistici e Culturali Comparati, 3 maggio 2011, nell’ambito del Convegno-seminario di Studio sulla letteratura e la cultura albanese oggi: LA SCRITTURA OBLIQUA DI ISMAIL KADARE/ L’ÉCRITURE OBLIQUE D’ISMAIL KADARÉ, con: Una domanda a Ismail Kadare: “PER CHI E’ MORTA L’ARMATA DEL GENERALE?” ;
  • Università Ca’ Foscari Venezia, Dipartimento di Studi sull’Asia e sull’Africa Mediterranea, 10 dicembre 2013, nell’ambito del Secondo Convegno di Studi Balcanici “Ca’Foscari, Venezia e i Balcani”a cura del CiSBI (Centro interdisciplinare di Studi Balcanici e Internazionali), con un a relazione dal titolo: “E anche Kadare si preparò alla Grande Guerra”, analizzando il romanzo “Viti i mbrapste” (L’anno nero, 1985) ed il film che ne è stato tratto , “Koha e kometes” (Il tempo della cometa), di Fatmir Koci, Albania, 2008.
  • Paolo MUNER ha scritto l’unica recensione italiana del libro di memorie della moglie di Ismail Kadare, Helena, “Le temps qui manque – Mémoires”, Fayard, Paris, 2010 (dall’originale albanese “Kohë e pamjaftueshme – Kujtimet” , Onufri, Tirana,  2011), pubblicata in lingua italiana Tirana Review of Books: https://www.valbonanathanaili.com/il-tempo-non-bastale-memorie-di-helena-kadare-paolo-muner/, e quindi, in lingua albanese, su traduzione di Pjerin Logoreci, da Gazeta Vatra (Jacksonville, USA), il 07.07.2015, consultabile alla webpage: http://gazetavatra.com/kohe-e-pamjaftueshme-kujtimet-e-helena-kadarese-nga-paolo-muner/.
  • Dopo dieci anni di lavoro, ha concluso la stesura di un saggio monografico di“analisi profana/non letteraria/incompetente del romanzo di Ismail Kadare “Il Generale dell’Armata Morta” e delle opere ad esso ispirate”, titolo provvisorio: “Un coro di fantasmi  vien giù dai monti”, ma che il grande poeta e scrittore albanese Visar Zhiti, ha suggerito di intitolare: “Për kë vdiq Ushtria e Gjeneralit?” (Per chi è morta l’Armata del Generale?). (in attesa di pubblicazione, ma già citato, come “non pubblicato, sul volume “Kadare: Bibliografi II: studime për të (1953–2010)” nga Prof.as. dr. Lili Sula dhe Dr. Jorina Kryeziu, Bitime Pegi,  Tirana, 2015 ).

Con Decreto n. 10745 in data 13.3.2018, il Presidente della Repubblica di Albania gli ha conferito la medaglia – con brevetto – “Per meriti speciali civili”, con la seguente motivazione: “nel valutare il suo prezioso contributo nel campo dell’Albanologia, della devozione e della ricerca scientifica sulla storia antica e le antiche famiglie nobili albanesi.”

Foto credit: Valbona Nathanaili

Albanian Language

Paolo MUNER, oficer i Marinës Ushtarake Italiane ( Rojes Bregdetare ), në rezervë, lindur në Trieste. I diplomuar si oficer detar, laureuar në shkenca politike (marrëdhënie ndërkombëtare). Është larguar nga shërbimi ushtarak aktiv dhe i është përkushtuar ndër të tjera hulumtimeve historike shqiptare.

Në Shqipëri ka kaluar periudha të gjata:

1992 Me mision në Shqipëri, në kuadrin e Rojes Bregdetare italiane (Durrës, & Vlorë).

2001-2003, Shefi i Seksionit të Forcës Detare dhe Udhëheqës i Projektit për Rojen Bregdetare Shqiptare, pranë Delegacionit Italian të Ekspertëve (Tiranë).

Ka botuar  librat e mëposhtëm mbi historinë shqiptare, në version dygjuhësh:

  • 1) “Një Histori Shkodrane – Flamujt e Parë të Anijeve Tregtare Shqiptare (1913-1914). Dokuementet janë hulumtuar në arkivat e Qeverisë Detare Austriake në Trieste  BOTIMET ALMERA, Tiranë 2009, 176 faqe , 20 ilustrime; libri pati dhe një botim të dytë vetëm në gjuhën shqipe, Botimet Jozef, Durrës, në 2016; libri është prezantuar në Tiranë, Durrës, Shkodër, Romë, Trieste, Parma, Monfalkone, Udine, Venecia. Botimi i dytë është prezantuar në Koper (Slloveni), dhe po pregatitet prezantimi në Trieste, Shkodër dhe në Ulqin, Mali i Zi.
  • 2) Jo vetëm “Hymni i Flamurit” – Disa kuriozitete mbi “himnet e tjera kombëtare” shqiptare, në prag të Pavarësisë. Botimet Jozef, Durrës, 2014, 156 faqe, 22 ilustrime; libri është prezantuar në Tiranë, Durrës, Shkodër, Zagreb e Parma. Po përgatitet prezantimi në Prishtinë, Vlorë, Gjirokastër, Trieste, Basano, Romë, Napoli dhe në Villaç (Austri).
  • 3) Shpnésa e Schypeniis (Shqiptarët e Triestes) Botimet Jozef, Durrës, 2015, 530 faqe, 63 ilustrime, plus një tabelë jashtë tekstit; kohët e fundit, është ribotuar vetëm në gjuhën shqipe gjithmonë tek Botimet Jozef, Durrës; libri është prezantuar në Tiranë, Durrës, Shkodër, Trieste, Koper e Prishtinë. Është duke u përgatitur prezantimi në Romë, Goricia dhe Villaç (Austri).
  • 4) Ka gati për botim te Botimet Jozef, Durrës, një libër mbi historinë e “Kapitenit të Portit të Barit, 1879-1907” (titull i përkohshëm), në versionin tregjuhësh italisht – shqip – serbisht, për t’u prezantuar në Trieste, Podgoricë, Cetinjë, Bar/Tivar e Ulqin.
  • 5) Është duke përgatitur një roman historik “Rruga e Perandorisë, Tiranë”, vendosur midis Triestes dhe Tiranës, në periudhën 1938 – 1954, bazuar mbi rindërtimin më të besueshëm të jetës publike dhe qytetare në të dy qytetet, në veçanti në Tiranë. Sapo të përfundojë dhe të botohet do të prezantohet të paktën në Trieste dhe Tiranë.

Ka bashkëpunuar herë pas here me periodikët e mëposhtëm shqiptarë: Albanianews, Hermesnews (Itali), Hylli i Dritës, Academicus, Klan, Mbrojtja, Rilindasi, Telegraf, Tirana Review of Books ( Shqipëri), Gazeta Vatra (SHBA), Tirana Review of Books dhe Iliria (Slloveni).

Ka marrë pjesë (së bashku me Robert Elsie, Mark Tirta, Krisztian Csaplar-Degovics e Dacian Muntean), në dokufilmin e Visar Vishkës “DODA: Jeta dhe aventurat e Franz Baron Nopsca” (Maqedoni, 2016).

Paolo Muner i është kushtuar studimit të thellë te aspekteve historike të veprës së Ismail Kadaresë, shkrimtarit më të madh shqiptar, i nominuar disa herë për çmimin Nobel për letërsi.

1) Prej këtij shkrimtari, në 2006, është lejuar të botohet një tregim i pabotuar (për Italinë), i titulluar “Shënime nga Kapiteneria e Portit”.

2) Si “studius” i veprës së Kadaresë dhe çështjeve që kanë lidhje Shqipërinë ka marrë pjesë në disa konferenca e seminare, organizuar nga universitete në Shqipëri e Itali, veçojmë:

  • Universiteti i Triestes, Fakulteti i Letërsisë dhe Filozofisë, 16 prill 2007, si pjesë e seminarit “Itinerare të Adriatikut”, mbi tregimin “Shënime nga Kapiteneria e Portit”, (shih më lart);
  • Universiteti i Molisës (pranë Qendrës Sociale “Gjaku i shprishur” i Montecilfone (CB), 20 qershor 2007, si pjesë e konferencës: “Udhëtarët mes dy brigjeve të Adriatikut”, mbi tregimin “Shënime nga Kapiteneria e Portit” e mbi romanin “Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur”;
  • Universiteti i Triestes, 4 prill 2008; si pjesë e seminarit “Vite të ndryshme në Poezi”, organizuar nga Shoqata Italo-Shqiptare “Camminiamo Insieme – Ecim së bashku”, mbi tregimin “Shënime nga Kapiteneria e Portit” e mbi romanin “Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur”;
  • Universiteti Ca’ Foscari Venecia, Departamenti i Studimeve Krahasuese Gjuhësore e Kulturore, 3 maj 2011, si pjesë e Konferencës – seminar mbi letërsinë dhe kulturën shqipe sot: Vepra e tërthortë e Ismail Kadaresë/ L’Écriture Oblique D’Ismail Kadare, me: Një pyetje për Ismail Kadarenë: “Përse vdiq ushtria e gjeneralit?”;
  • Universiteti Ca’ Foscari Venecia, Departamenti i Studimeve mbi Azinë e Afrikën Mesdhetare, 10 dhjetor 2013, në kuadër te Konventës së Dytë të Studimeve Ballkanike “Ca’Foscari, Venecia e Ballkani” organizuar nga CiSBI (Qendra Ndërdisiplinore e Studimeve Ballkanike e Ndërkombëtare), me një raport të titulluar: “Edhe Kadareja u përgatit për Luftën e Madhe”, duke analizuar romanin “Viti i mbrapshtë” (L’anno nero, 1985) mbi të cilin bazohet filmi “Koha e Kometës” (Il tempo della cometa), i Fatmir Koçit, Shqipëri, 2008.
  • Universiteti Ca’ Foscari Venecia, Departamenti i Studimeve Krahasuese Gjuhësore e Kulturore, 26 Nëntor 2014, si pjesë e Konferencës “Viti i padrejtë – 14: lufta europiane, letërsia, territoret, një relacion mbi: Pushtimi italian i Vlorës, 1914-1920.

Akoma, është autor:

  • Në periudhën 2015-2017 ka qenë kontribues i drejtpërdrejtë në disa simpoziumeve shkencore, organizuar në Koper, kushtuar familjeve të vjetra fisnike shqiptare në Koperin e periudhës venedikase.
  • Recension për librin me kujtime të bashkëshortes së Ismail Kadaresë, Elena Helena me titull “Kohë e pamjaftueshme – Kujtimet”, Onufri, Tiranë, 2011, botuar në italisht në Tirana Review of Books me titull “Il tempo non basta…Le memorie di Helena Kadare” tashmë në dispozicion në faqen e internetit https://www.valbonanathanaili.com/il-tempo-non-basta-le-memorie-di-helena-kadare-nga-paolo-muner/
  • Pas dhjetë vite punë, ka përfunduar esenë monografike të analizës profane/jo letrare/ jokompetente të romanit të Ismail Kadaresë “Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur” dhe të veprave të frymëzuara prej tij, me titull provizor: “Kori i fantazmave zbret nga malet”, por që poeti dhe shkrimtari i madh Visar Zhiti, sugjeron titullin “Për kë vdiq Ushtria e Gjeneralit? (Per chi è morta l’Armata del Generale?).” (Në pritje të botimit, por tashmë përmendur si e “pabotuar” (non pubblicato), mbi volumin “Kadare: Bibliografi II: studime për të (1953-2010)” nga Prof.as.dr. Lili Sula dhe Dr. Jorina Kryeziu, Botime Pegi, Tiranë 2015).

Gjatë viteve të fundit, pavarësisht se është shtetas italian me banim në Trieste, në mënyrë të përsëritur është prezent me kontribute studimore në veprimtaritë e organizuara në Shoqatën Kulturore Shqiptare »Iliria«, Koper.

Mban kontakte të afërta me Ambasadën e Shqipërisë në Slloveni.

Me dekret n. 10745 më datë 13.3.2018, Presidenti i Republikës së Shqipërisë i ka dhënë medaljen “Për merita të veçanta civile”, me arsyen vijuese: “në vlerësim të kontributit të vyer në fushën e abanologjisë; për përkushtimin, hulumtimin e kërkimin shkencor mbi historinë e lashtë dhe familjet e vjetra fisnike shqiptare.”

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published.