Pelegrinazhi në Kishën e Shna Ndout / Policia plan masash për rendin dhe sigurinë, kufizohet lëvizja në disa rrugë. Apel qytetarëve t’i respektojnë

Drejtoria Vendore e Policisë Lezhë ka marrë një sërë masash për sigurimin e rendit dhe sigurisë publike, para, gjatë dhe pas pelegrinazhit. Masat e marra kufizojnë lëvizjet sot, datë 12 qershor 2021 dhe nesër, datë 13 qershor 2021:

Nga ora 08:00 datë 12.06.2021 deri në orën 24:00 datë 13.06.2021, do të kufizohen disa segmente rrugore mbi lëvizjen dhe parkimin e mjeteve të cilët janë:

  • “Nga Kryqëzimi i Gjykatës – Kisha e Shna Ndout”
  • “Nga Kryqëzimi i Poliklinikës – Kisha e Shna Ndout”
  • “Nga Kryqëzimi i Gjimnazit – Kisha e Shna Ndout”
  • “Nga Pallati 113 – Kisha e Shna Ndout”

Në këto segmente rrugore do të qarkullojnë vetëm mjete të transportit publik (autobus/ taxi) të licencuara dhe të përcaktuara nga Bashkia Laç, mjetet e Kishës, mjetet e personaliteteve të larta shtetërore, mjetet e emergjencave civile, zjarrfikësja, ambulanca dhe policia.

Drejtoria Vendore e Policisë Lezhë kërkon mirëkuptimin e drejtuesve të automjeteve, të përdorin akse dhe drejtime të tjera lëvizjeje, pasi, do të vlerësohej si një ndihmë mjaft e çmuar në mbarëvajtjen dhe garantimin e masave të sigurisë rrugore.

  • Nga Kryqëzimi i Gjimnazit deri te Kryqëzimi i Varrezave do jetë rrugë vetëm për këmbësorët.
  • Nga Mbikalimi i Patokut për në qytet Laç nuk do të lejohen të hyjnë mjete të tonazhit të lartë pasi bëhen shkak të bllokimit të qarkullimit rrugor.
  • Mjetet do të parkohen në vend parkingje të përcaktuara nga Bashkia Laç. Nuk do të lejohen parkime në vende që bëhen pengesë për qarkullimin e lirë të mjeteve.

Policia e Lezhës, kërkon bashkëpunimin e qytetarëve si dhe pelegrinëve përdorues të rrugëve për tek Kisha, drejtues mjetesh apo këmbësorë, që të respektojnë dhe të ndjekin komunikimet e punonjësve të policisë në lidhje me drejtimet e lëvizjeve apo parkimet e mjeteve, një ndihmë kjo në menaxhimin e fluksit të lartë për një mbarëvajtje sa më të mirë të pelegrinazhit.

Duke falënderuar qytetarët për mirëkuptimin dhe mediat për bashkëpunimin, Drejtoria Vendore e Policisë Lezhë.

Edukimi liberal Autorë: Valbona Nathanaili, Martha Nussbaum dhe Steve Fuller

Edukimi liberal Autorë: Valbona Nathanaili, Martha Nussbaum dhe Steve Fuller / Parathënia: Konstantinos GIAKOUMIS / Botues: Fondacioni “Henrietta Leavitt” – Fondacioni Shqiptar për Shkencë, Media dhe Demokraci (Seria e librave për fëmijë) / Redaktor: Andrea Nathanaili / ISBN: 978-9928-4543-6-2 / Çmimi 1200 lekë / F. 132 / Tiranë: maj, 2021.

  • E gjeni në libraritë “Adrion”, “Albania”, “Tirana Times” dhe “Bookland”, si dhe mund ta porosisni on-line.

Fondacioni “Henrietta Leavitt” ka marrë të drejtën për përkthimin në shqip, botimin dhe shpërndarjen, të librit Edukimi liberal, të autorëve Valbona Nathanaili, Martha Nussbaum dhe Steve Fuller/ Parathënia: Konstantinos GIAKOUMIS, Kolegji Universitar “Logos”. Botimi i parë në shqip, maj 2021. Kontrata është nënshkruar me autorët dhe për pjesën e Martha Nussbaum me Princeton University Press.

Përmbajtja

  • Parathënia: Arsimi liberal dhe liberalizmi arsimor /Konstantinos Giakoumis

Pjesa I Emergjenca për edukim liberal /Edukimi liberal si qasje

  • Edukimi liberal – karakteristika dhe koncepte /Valbona Nathanaili
  • Kultivimi i imagjinatës: Letërsia dhe artet /Martha Nussbaum

Pjesa II Edukimi liberal dhe teatri /Edukimi liberal si praktikë

  • Teatri dhe edukimi /Valbona Nathanaili
  • Linkoln dhe Darvin. Në një bashkëbisedim, vetëm për një natë /Steve Fuller / Vënë në skenë: më 10.03.2009, Universiteti i Oksfordit, Angli)
  • Rrëfenjat e disa portokalleve që mund të fluturojnë /Valbona Nathanaili / Bazuar në përrallën e Johan Galtung dhe Andreas Galtung / përshtatur qasja e tyre për zgjidhjen e konflikteve (në skenë:verë, 2019, Teatri i Metropolit, Tiranë)

Shënime Valbona Nathanaili dhe Martha Nussbam

Pjesë nga parathënia

  • Arsimi liberal dhe liberalizmi arsimor  Nga Konstantinos Giakoumis

Pas një pushimi gjysmë ore, në orën 14.45, në mbarë shkollën fillon “ora e përrallave”. Në “orën e përrallës” të gjithë, pa përjashtim – nxënës, mësues dhe stafi i shërbimit – lexojnë në heshtje diçka! Ora e përrallës është e konsoliduar dhe ka një traditë që shtrihet në kohë. Është mundësia më e mirë për t’u qetësuar! Dhe argëtuar ndryshe! Fëmijë, përgjithësisht, zgjedhin të lexojnë librin e preferuar në vendin e preferuar! Çdo “qoshe” e klasës është në dispozicion të tyre. Një vizitor i pamësuar habitet me pamjen: katër-pesë fëmijë kanë zgjedhur të lexojnë në këndin e leximit, të tjerë janë shtrirë poshtë tavolinës apo u janë drejtuar karrigeve ku ulen zakonisht, por me këmbë të ngritura vertikalisht, mbështetur pas murit. Shkolla është kaq e qetë, sa me të drejtë mund të pyesësh nëse ka diçka që nuk shkon. Nuk mbetet prapa stafi! Sot qyteti ka qenë me zhvillime interesante dhe të gjithë, sekretarja dhe drejtori, personeli i shërbimit dhe mësuesit kanë marrë gazetën e ditës, në kërkim të lajmit që u intereson.

Ora 15.15! Fëmijët mbyllin librat me përralla, por jo argëtimin nga përrallat. Nga ora 15.15-15.30 përrallat tregohen! Edhe kjo pjesë është po kaq interesante. Në këtë çerek ore që mbetet, mësuesi lexon ndonjë tregim nga libra të mira dhe të ilustruar, ndërsa një mësues tjetër shkëputet me një apo dy nxënës në një vend të qetë dhe i dëgjon duke lexuar një tjetër përrallë. Një herë në javë, në klasë ftohet një nga mamatë e fëmijëve. Pak rëndësi ka nëse është angleze apo jo! I vetmi kusht është që duhet të tregojë një përrallë nga vendi i saj. Fëmijët kënaqen dhe duan të dëgjojnë sa më shumë. Ky çerek ore klasifikohet në kurrikulat e respektit dhe barazisë që duhet të gëzojnë të gjithë njerëzit, pavarësisht racës apo ngjyrës, prejardhjes apo klasës ekonomike.

Në shkollat angleze studiojnë nxënës me përkatësi të ndryshme etnike! Fëmijët duhet të respektojnë kulturën e njëri-tjetrit, sepse vetëm në këtë mënyrë mund të jetojnë në paqe e harmoni.

Ky çerek ore i rrëmben fëmijët… në magjinë e përrallave nga mbarë bota.[1]

Tregimi i mësipërm i përket marsit të vitit 1994. Në atë kohë kam qenë student me programet ERASMUS në “Shkollën Pedagogjike” të Universitetit të Leeds-it, në Clayton West. Ishin vitet e fundit, kur sistemi i arsimit fillor në Angli kishte ende fleksibilitetin që prindërit, së bashku me administratën e zgjedhur prej tyre nëpër shkolla, mund të përcaktojnë kurrikulat dhe orarin mësimor të nxënësve, si dhe të ftojnë njerëz të jashtëm sipas dëshirës, pa frikën e goditjeve terroriste.

Në shkollën fillore të fshatit Clayton West, afër Leeds, mund të pohoj se ka qenë kontakti im i parë, por i paharruar, me arsimin liberal dhe liberalizmin arsimor. Edhe pse një vlerësim i këtij liberalizmi në arsim del, sigurisht, përtej kufijve të një parathënie, gëzimi i fëmijëve prej rrëmbimit në botën e përrallave haset shumë rrallë sot, kur kurrikulat udhëhiqen nga ‘kërkesat e tregut’, duke sakrifikuar shumë nga lëndët humane që parashikoheshin më përpara në shkollë, siç vëren Valbona Nathanaili në kreun e parë të këtij libri. Synimi i kësaj parathënieje është, që duke reflektuar mbi konceptin dhe përmbajtjen e arsimit liberal dhe liberalizmit në arsim, të piketojë disa nga mësimet që mund të nxjerrim, si edhe vlerat e librit në këtë drejtim.

Qasja liberale në arsim buron nga bindja te vlera e lirisë individuale si vlerë madhore, e cila duhet të shërbejë si bazë për gjithë politikat arsimore. Qasja liberale e ka prejardhjen te humanizmi, pra te lëvizja që vë individualitetin e njeriut mbi kolektivizimin e komunitarizmit. Siç tregohet nga tregimi i mëparshëm, nga çfarë vijon, si edhe nga gjithë libri, këto dy qasje nuk janë të kundërta. Koncepti i termit ‘arsim liberal’ ka historinë e vetë, siç tregohet në kapitullin e parë të këtij libri; megjithatë, termi u trajtua në mënyrë sistematike për herë të parë nga Milton Friedman në një ese “mbi rolin e qeverisë në arsim”.[2] Friedman mbështet një minimum arsimimi për të gjithë, si element stabilizues të demokracisë, por ndërhyrjen e qeverisë në drejtimin e institucioneve arsimore e përfytyron vetëm aty ku tregu e ka të pamundur të mobilizohet. Friedman mbështet një sistem kuponësh në favor të nxënësve, në vend të financimit të drejtpërdrejtë të shkollave dhe nuk është në favor të subvencionit të arsimit profesional dhe të lartë.

[1]Giakoumis, Konstantinos & Lekati, Eleni. “Το «Ενεργό» Σχολείο στην Πράξη. Μία Τυπική Σχολική Ημέρα στο Αγγλικό Δημοτικό Σχολείο.” λληνοχριστιανικ γωγ 48/424 (tetor 1995), ff. 242-9.

[2] Friedman, M. 1955. “The Role of Government in Education” Në Economics and the Public Interest, redaktuar nga Robert A. Solo, 123-44. New Jersey: Rutgers College.

  • Valbona Nathanaili

“Edukimi Liberal”, një libër i ri që nga sot e gjeni në libraritë kryesore të Tiranës. Një bashkëpunim me disa nga profesorët më të mirë të fushës. Kam disa kohë që bashkëpunoj me Prof. Steve Fuller dhe i jam shumë mirënjohëse! Këtë radhë Prof. Fuller vjen si krijues – ka shkruar një pjesë të mrekullueshme për teatër, për të rinj – kryesisht studentë. Po të ktheheshin edhe një herë, në epokën tonë Darvini dhe Linkolni, si do i mbronin tezat e tyre! Zoti, evolucioni, racat dhe të drejtat janë problemet për të cilat diskutojnë me dy moderatorë të epokës tonë. Prof. Martha Nussbaum është aktualisht ekspertja më e mirë për edukimin liberal. Prof. Nussbaum kontribuon, teorikisht, me rolin që ka empatia në edukim dhe një mënyrë shumë e mirë është, sipas autores, përfshirja e fëmijëve dhe të rinjve në aktivitete të tilla si teatri. Prof. Konstantinos Gaukoumis nga Kolegji Universitar Logos ka shkruar një parathënie shumë frymëzuese për edukimin liberal – shembulli i shkollave në Angli që gjysmë ore ia kushtojnë leximit dhe tregimit të përrallave më ka shërbyer si pikënisje për ta propozuar në shumë biseda për këtë qëllim. Personalisht kontribuoj me një studim teorik, si dhe me një pjesë të vogël teatrale për fëmijë, bazuar në përrallën e Johan Galtung dhe Andreas Galtung! Në kopertinë kam zgjedhur një foto nga shfaqja që u realizua në Teatrin e Metropolit “Rrëfimet e disa portokalleve fluturues”.

Kohë gri / Autor Flora Shakaj

Botues: Fondacioni “Henrietta Leavitt” – Fondacioni Shqiptar për Shkencë, Media dhe Demokraci. Botimi i parë: prill, 2021. Redaktor: Valbona Nathanaili /ISBN 978-9928-4543-5-5 / F. 50 / Tiranë: prill, 2021.

Poezi

Ndarja
Tani jam vetëm!
E lirë… me gjunjët këputur.
Tani jam vetëm!
E fortë… në lot mbytur.
Tani jam vetëm!
E sigurt… krejt qenia strukur.
Tani jam vetëm!
E lumtur… dhimbshmërisht stresuar.
Tani jam vetëm!
E paqtë… kokë-dhembje harruar.
Tani jam vetëm!
E vendosur… shpirtërisht copëtuar.
Tani jemi vetëm, edhe unë edhe ti!
E dëshironim vërtet këtë ndarje? Nuk e di!

5 pretendentët nga Shqipëria për Çmimin Europian të Letërsisë 2021

Juria e Çmimit Europian të Letërsisë ka publikuar 5 emrat e autorëve shqiptarë që janë pretendentë për Çmimin Europian të Letërsisë 2021. “Çmimi Europian i Letërsisë” jepet nga Këshilli i Europës dhe një konsorcium i ngritur pranë tij me synim selektimin e autorëve dhe të titujve të tyre, i përbërë nga përfaqësues nga EBF (European Booksellers Federation), EWC (European Writers’ Council) dhe FEP (Federation of European Publishers). Synimi i Çmimit të Bashkimit Europian për Letërsinë është të nxjerrë në pah kreativitetin e letërsisë europiane dhe pasurinë e diversitetit të saj, të promovojë qarkullimin e letërsisë në Europë, si dhe të inkurajojë një interes më të madh për veprat letrare në përgjithësi.

Pretendentët nga Shqipëria për Çmimin Europian të Letërsisë 2021, në këtë fazë, janë:

  1. Ana Kove, Kambanat e së dielës (Bells on Sunday), Botues: Toena
  2. Brajan Sukaj, Viti i Elefantit (The Year of the Elephant), Botues: Ombra GVG
  3. Liridon Mulaj, Mos harro të më kujtosh (Don’t forget to remember me), Botues: Onufri
  4. Loer Kume, Amygdala Mandala (Amygdala Mandala), Botues: Pegi
  5. Tom Kuka, Flama (Calamity), Botues: UET Press

Kriteret për t’u kandiduar për “Çmimin Evropian të Letërsisë”

  • Autori i përzgjedhur duhet të jetë shtetas shqiptar (për t’u kandiduar nga Shqipëria)
  • Autori i përzgjedhur duhet të ketë botuar 2-4 libra artistikë;
  • Libri i përzgjedhur nuk duhet të ketë më shumë se 18 muaj që të jetë botuar nga data e dhënies së çmimit (zakonisht në prill të vitit të çmimit)
  • Libri i përzgjedhur duhet detyrimisht të jetë roman apo tregime të shkurtra, me kusht që të jenë botuar në një vëllim të vetëm. Zhanret e tjera nuk janë të pranueshme;
  • Veprat e autorit fitues nuk duhet të jenë përkthyer më parë në më shumë se 4 gjuhë të huaja;
  • Autori i përzgjedhur duhet të marrë pjesë në aktivitetet që do të organizohen për këtë çmim (përkatësisht në Ceremoninë e Dhënies së Çmimeve në Bruksel dhe në prezantimin e librit të përzgjedhur në një prej librarive të vendit).

Në vitin 2014, kur Shqipëria u përfshi për herë të parë në këtë festival libri dhe kulture, fitues ishte Ben Blushi. Më pas, çmimi është fituar nga Rudi Erebara.

Juria shqiptare (2021) / Fituesi mbetet për t’u komunikuar

  1. Ben Andoni, president i jurisë, gazetar.
  2. Petrit Ymeri, kryetar i Shoqatës së Botuesve Shqiptarë dhe drejtor i Shtëpisë Botuese “Dituria”
  3. Entela Kasi, Presidente e Qendrës “PEN” në Shqipëri
  4. Eveline Ruzh

Juria Shqiptare 2017 / Fitues Rudi Erebara me romanin “Epika e yjeve të mëngjesit”

  1. Petrit Ymeri, president i jurisë, kryetar i Shoqatës së Botuesve Shqiptarë dhe drejtor i Shtëpisë Botuese “Dituria”
  • Rudi Erebara ka lindur në vitin 1971. Poet, shkrimtar dhe përkthyes. Pas diplomimit në Akademinë e Arteve të Bukura të Tiranës në vitin 1995, nis karrierën si analist politik, gazetar dhe shkrimtar. Autor i dy librave me poezi, përkatësisht “Fillon Pamja”, 1994 dhe “Lëng Argjendi”, 2013. Dy romanet e tij janë “Vezët e thëllëzave”, 2010, dhe “Epika e yjeve të mëngjesit”, 2016.

Juria shqiptare (2014) / Fitues Ben Blushi me romanin “Othello”

  1. Petrit Ymeri, president i jurisë, kryetar i Shoqatës së Botuesve Shqiptarë dhe drejtor i Shtëpisë Botuese “Dituria”
  2. Diana Çuli, shkrimtare
  3. Moikom Zeqo, studiues
  4. Bujar Hudhri, drejtor i Shtëpisë Botuese “Onufri”
  5. Mariana Misha – Drejtore menaxhimi e rrjetit të librarive “Adrion”

Muaji i librit / prill, 2021: Bukinisti organizon festivalin e librit on-line

Nga Albert Gjoka

Ky muaj përkon me dy data të rëndësishme: Ditën Botërore të Librit për Fëmijë, më 2 prill; dhe Ditën Botërore të Librit, më 23 prill. Këto dy data shënojnë edhe kujtesën për tre autorë të shquar të letërsisë botërore: Hans Kristian Andersen, Uilliam Shekspirin dhe Servantesin. Për të gjitha këto arsye, platforma Bukinist.al, ka vendosur të organizojë një panair online për autorin dhe përkthyesin, të cilët meritojnë më tepër mirënjohje nga të gjithë, që nga lexuesit, librarët, botuesit, bota e biznesit dhe institucionet që bëjnë politika kulturore. Janë rreth 90 autorë dhe përkthyes të cilët përgjatë një muaji do të vijnë virtualisht para lexuesit, me librat dhe përkthimet e tyre. Ata do të komunikojnë dhe do të ndërveprojnë me lexuesin përmes platformave virtuale dhe do të sjellin veprat e tyre më të fundit. Janë shkrimtarë të njohur shqiptarë që jetojnë këtu, në Kosovë apo diasporë, autorë të rinj, të cilët sapo kanë sjellë veprat e para tek lexuesi dhe që kanë nevojë për mbështetje. Gjatë zhvillimit të bisedave, të cilat do të përcillen edhe në rrjetet sociale të Bukinist në Facebook, Instagram dhe Youtube, janë të mirëpritura ndërhyrjet dhe komentet e ndjekësve tanë apo partnerëve të festivalit. Veprat e autorëve në fokus do të jenë në oferta ditore përgjatë gjithë muajit prill. Prandaj, mos e humbisni rastin të merrni librat e autorëve tuaj të preferuar me ulje çmimi gjatë kësaj periudhe.

Në festivalin e librit, në këtë panair on-line nuk do të mungojnë as ofertat për lexuesit e grup-moshave të ndryshme për kategoritë në fokus gjatë muajit prill: Librat më të shitur, librat e rinj, përrallat, enciklopeditë dhe ofertat ekskluzive që do të shkojnë nga 20-60% ulje.

Ky është viti i pestë radhazi që “Bukinisti” dhe “Leximtari” zhvillojnë votimin on-line për librin më të mirë të botuar gjatë vitit paraardhës nga shtëpitë botuese shqiptare. Ky konkurs mbetet një formë aktive për të promovuar librin shqip, ku vlerat më të mira dalin nga shijet që kanë lexuesit të cilët marrin pjesë në votimet online tek Leximtari.

Panairi on-line do të ketë edhe shumë surpriza të tjera: Do të vazhdojë “Bukinist Book Club”, një hapësirë e ndërtuar për lexuesit dhe të pasionuarit pas librit.

Luran Ahmeti humb betejën me Covid-19

Ndërron jetë nga Covid-19, aktori i njohur shqiptar nga Maqedonia e Veriut, Luran Ahmeti

Aktori i njohur Luran Ahmeti 45 vjeç u shtrua për pak kohë në Klinikën Infektive në Shkup, Maqedoninë e Veriut, por nuk arriti ta fitojë betejën me Covid-19.

Luran Ahmeti ka mbaruar studimet pranë Fakultetit të Arteve Dramatike, në Shkup (1995-1999) dhe ishte aktor në Teatrin e Shkupit. Karriera e tij profesionale përfshin edhe role në  disa filma, kryesisht në kinematografinë turke, si “Lugina e ujqërve” dhe “Sulltani i Madhërishëm” – në këtë të fundit luante rolin e Kusret Pashait.

Luran Ahmeti, foto profili në LinkedIn

Në një rrëfim në rubrikën “Opinion” në News 24, aktori shqiptar nga Maqedonia e Veriut është shprehur për njohjen e parë me producentët turq.

“Në vitin 2008 një produksion turk erdhi në Maqedoni për të xhiruar një serial në Manastir. Isha fatlum që më pranuan dhe më dhanë një nga rolet kryesore. Fati im i mirë është që ai serial pati sukses në Turqi e më pas më hapi rrugët e karrierës atje.”

Sëmundja e pamëshirshme e mori dhe nuk do e kemi më mes nesh!

Ngushëllime për humbjen familjes dhe të dashurve!

Maradona: Dora e Zotit

Maradona, Dora e Zotit” Autor: Jimmy Burns

Ballina, botimi origjinal

Shqip: Valbona Nathanaili / Botues: Fondacioni “Henrietta Leavitt” – Fondacioni Shqiptar për Shkencë, Media dhe Demokraci / Parathënia nga… (për t’u vendosur) Redaktor: Andrea Nathanaili / ISBN: xxx / Çmimi xxx lekë / F. x / Tiranë.

Fondacioni “Henrietta Leavitt” ka marrë të drejtën për përkthimin në shqip, botimin dhe shpërndarjen, të librit Maradona, Dora e Zotit , të autorit Jimmy Burns. Botimi i parë në gjuhën origjinale (anglisht) 1996. Përditësuar me Kupën e Botës 2010 dhe me muajt e fundit të jetës. Botimi i parë në shqip (datë e përafërt) korrik, 2021. Kontrata është nënshkruar me Bloomsbury Publishing Plc.

Kanë thënë për librin

  • Burns vërtet që nuk duhet të jetë në rregull! Dhe, të gjithë ata që referon Burns në Dora e Zotit, do të kenë telashe. Nuk dua që njerëzit të shprehen për një libër, që nuk thotë gjëra të mira për mua. Nëse janë miq, preferoj të kem armiq. Diego Maradona
  • Me këtë libër, Burns tregoi se është i mrekullueshëm. Jeta e jashtëzakonshme e Maradonës, e ngjashme me atë të një treni që “fluturon” nëpër “malet ruse”, shtjellohet në gjithë lavdinë e saj të dhimbshme. Burns e ka shkruar biografinë e Maradonës me pasion – ndihmuar padyshim nga karakteri i jashtëzakonshëm i tij – përmban shumë informacion dhe, për kohët tona, mbushur me idhuj që rrëzohen e paga e shpërblime që herë kapin majat dhe herë janë zero, ke çfarë të mësosh. Madhështor! Total Sport
  • Njësoj si vëllezërit Gallagher, edhe jeta e Maradonës përmban kapituj me seks, drogë dhe rock’n’roll. Vetëm se rastin e Diegos mund të shtosh edhe më shumë: varfëri, korrupsion, konspiracion, tradhti bashkëshortore dhe shenjtëri njëkohësisht…. Tematikat që Burns i shtjellon në mënyrë të veçantë shumë mirë është pse Maradona ishte ashtu si ishte, pse njerëzit e donin Maradonën, dhe asnjëherë pa asnjë ndjenjë faji për ata burrë për gjithë sa i ndodhte. Burns arrin të depërtojë deri në rrethin e ngushtë të lojtarëve, trajnerëve dhe doktorëve që e kishin mbajtur gojën mbyllur për shumë kohë. E do apo e urren si njeri, Maradona është një nga historitë më të bukura të futbollit, ndërsa libri i Burns për të është një nga librat më të mirë për vetë futbollin i të gjitha kohërave. Goal
  • Hulumtimi i Jimmy Burns, shkruar me elegancë dhe përpikëri, për një nga lojtarët më të mëdhenj të të gjitha kohërave, e trazon lexuesin me ulje-ngritjet e kthesat e karrierës së Maradonës. When Saturday Comes
  • Diego Maradona pushoi së qeni një nga lojtarët më të dashur të futbollit dhe filloi të shihej si figurë tragjike dhe e trazuar, për shkak të manipulimeve, zhgënjimeve dhe mënyrës se si u përdor. Inside Sport, Australia
  • Më shumë se sa thjesht një biografi, Burns ia ka dalë të shkruajë portretin e Maradonës, si dhe ta shoqërizojë me një përshkrim të përgjithshëm që i bën sportit dhe shoqërisë në këta 30 vitet e fundit. Thjesht një libër i mirë dhe që lexohet me interes. Andreas Herren, FIFA
  • Jeta dhe krimet e Diego Maradonës të trajtuara kronikisht, në një biografi tejet informuese. Ky libër, që mund të klasifikohet si një hulumtim i mirë shkencor, tregon se jeta e tij ka qenë një përzierje e dhunshme e shkëlqimit në sport me veprimet e pamoralshme në planin personal. Dora e Zotit që rëndohet nga këmbë prej balte. Mike Walters, Daily Mirror
  • Një përpjekje me vlerë, si dhe për t’u lavdëruar, që zbulon talentin e mrekullueshëm, njëherazi edhe vullnetin e dobët të këtij njeriu, që jetoi për të plotësuar ëndrrën në futboll, por nuk mundi t’i rezistojë tundimit për të abuzuar me trupin e tij nga përdorimi i drogës. Një përzierje sfiduese e madhështisë me mashtrimin. Daily Mail
  • Një libër që të tërheq të tërin, për një subjekt që është shpesh aspak tërheqës! Paul Wilson, Observer
  • Subjekt i këtij libri të mrekullueshëm dhe të hulumtuar më së miri është një krye-mjeshtër që drogohet. Turp për subjektin! “Dora e Zotit” do të ishte më mirë të ishte zëvendësuar me “Dora e Djallit” ose “Dora e hileqarit”, sepse është më afër realitetit… Biografia e parë për një idhull futbolli që rezulton të ketë “këmbë balte”… vështirë të përtypet. Greg Struthers, Sunday Times
  • Burns e tregon historinë e Maradonës me profesionalizëm dhe entuziazëm. Në mënyrë shumë të kujdesshme, arrin të ç’pleksë rrjetat e shumta të manipulimit që e rrethonin nga të katër anët… Kur të diskutoni për librin, më shumë se me personalitetin e Maradonës do të merreni me ata, që me shumë brutalitet, shfrytëzuan dobësitë e tij, të qarta pothuaj për të gjithë që e njihnin. Politikat e turpshme dhe korruptive të futbollit ndërkombëtar nuk janë ekspozuar ndonjëherë kaq qartë. Kur ta lexojë Maradona këtë studim, ndoshta do të arrijë të kuptojë e mësojë se çfarë ka ndodhur me karrierën e tij “magjike”. Ian Hamilton, Financial Times
  • Burns është autori perfekt për ta vendosur, gjithë sagën e Maradonës, në kontekstin e duhur. Burns jo vetëm është sportdashës dhe e njeh futbollin… Burns është, në të njëjtën kohë, edhe ekspert për çështje që kanë lidhje me Argjentinën, plotësuar me aftësitë e një gazetari investigativ. Në rrjedhojë, libri i tij është kombinimi i një historie sfiduese personale me analizën inteligjente të rolit që ka luajtur Maradona në përgjithësi – dhe z. Maradona në veçanti – në politikën dhe shoqërinë argjentinase… Lexuesit që janë të interesuar për sociologjinë e futbollit, Argjentinën moderne apo edhe atyre që u pëlqen të kuptojnë “historinë përtej titujve kryesorë të gazetave” do të admirojnë, pa asnjë mëdyshje, librin ngacmues të Burns, që arrin të tejkalojë kufijtë normalë të gazetarit sportiv. The Economist
  • Jimmy Burns nuk mund të shkruajë në mënyrë të mërzitshme. Nuk e ka atë aftësi! Burns ka shkruar, me aq ndershmëri dhe aq mirë sa është e mundur, për një djalë të varfër që vjen nga rrethinat e papërshtatshme dhe frenuese të Buenos Aires-it, që arrin të ngjitet lart, por bie po aq poshtë… Dora e Zotit është një libër që zbardh shumë mistere dhe arrin të shkatërrojë rrjetën e miteve, të të fshehtave dhe të hipokrizisë së pamëshirshme që rrethonte një nga sportistët më të adhuruar dhe të urryer në botë! Hugh O’Shaughnessy, Irish Times
  • Ky libër, shkruar në mënyrë të mrekullueshme, është shterues nga pikëpamja e hulumtimit. Në të përfshihet edhe kapitulli magjepsës me titullin “Harry shkon në Buenos Aires”, ku përshkruhen ngjarjet që shoqërizuan përpjekjet e mrekullueshme të menaxherit të “Sheffield United”, Harry Haslam, për të sjellë Maradonën, në atë kohë praktikisht i panjohur, në Angli, më 1978. Për këtë kapitull të veçantë, keni garancinë time se çdo gjë është si shkruhet! Tony Pritchett, Sheffield Star

Panairi i 23-të i Librit “Tirana 2020” (on line) / Çmimet

Shoqata e Botuesve Shqiptarë, me rastin e Panairit të 23-të të Librit “Tirana 2020” (on line), përmes jurisë së ngritur, dha këto çmime dhe vlerësime për autorët, përkthyesit dhe lexuesit e vitit.

Çmimin e “Autorit më të mirë” e merr zoti Fatos Baxhaku (pas vdekjes) për librin “Në emër të Noes” me motivacionin:

Për stilin e veçantë e për t’u lakmuar të rrëfimit të historisë së Shqipërisë, në emër të Noes, vetë shkrimtari ynë, që gjen paqen në degën e ullirit.

Çmimin e “Përkthyesit më të mirë” e merr zoti Agim Doksani, për romanin e Elena Ferrantes, “Jeta e gënjeshtërt e të rriturve”, me motivacionin:

Për prurjen shumë cilësore në shqip të romanit, për respektimin e stilit, të sintaksës dhe pasurisë gjuhësore në përshkrimin e karaktereve.

Çmimin e “Autorit më të mirë” të letërsisë për fëmijë e merr zonja Adelina R. Mamaqi për librin “Ne tani lexojmë vetë” me motivacionin:

Për përmbushjen e qëllimit kryesor të letërsisë: eksplorimin e botës dhe njeriut. Për lehtësinë me të cilën përçon te lexuesit e vegjël filozofinë që të orienton drejt kuptimit të thelbit të ekzistencës. Për simbiozën mes autores dhe lexuesit që i drejtohet.

Çmimi i “Përkthimit nga letërsia franceze”, i akordohet zotit Primo Shllaku, për romanin “Katedralja Shën Mëria e Parisit” me motivacionin:

Përmes sfidës së ripërkthimit, na risjell në shqip një vepër madhështore e kanonike përmes një verbi elegant e të kërkuar dhe një regjistri të riaktualizuar për lexuesin e shekullit të ri.

Çmimi i “Lexuesit më të mirë” i jepet djaloshit Jamarbër Hoxha me këtë motivacion:

Për dashurinë dhe vëmendjen e veçantë që ai ka për librin dhe letërsinë.

Suksese!

Çmimi Europian i Letërsisë / 2014

Nga Arkiva

Intervistë me Valbona Nathanaili, për Mapo, tetor 2014

  • Ben Blushi fitoi Çmimin Europian të Letërsisë për vitin 2014. Ju keni qenë me të në Panairin Ndërkombëtar të Librit në Frankfurt, vend ku u akordua çmimi, cili ishte reagimi i tij dhe çfarë mendoni se do të thotë ky çmim si për shkrimtarin, ashtu edhe për botuesin?
Ben Blushi, Fitues i Çmimit Europian të Letërsisë për vitin 2014

Çmimi Europian i Letërsisë për Ben Blushin është dhënë nga Këshilli i Europës dhe një konsorcium i ngritur pranë tij me synim selektimin e autorëve dhe të titujve të tyre, i përbërë nga Françoise Dubruille, EBF (European Booksellers Federation), Myriam Diocaretz, EWC (European Writers’ Council) dhe Anne Bergman-Tahon, FEP (Federation of European Publishers). Lajmërimi zyrtar për fitimin e çmimit na ka ardhur disa muaj më parë. Konkretisht, ka mbërritur zyrtarisht më 14 korrik 2014, me e-mail, nëpërmjet një dokumenti të formuluar shumë ngrohtë, miqësor e frymëzues jo vetëm për autorin. Biseda e parë rreth çmimit me Blushin ka qenë nëpërmjet telefonit. Është e pakët të them që ishte shumë i emocionuar, por nuk e ndanim që në atë kohë me lexuesin pasi dhënia e çmimit shoqërohej edhe me një klauzolë shumë të rëndësishme: zyrtarizimi i çmimit do bëhej në Panairin e Librit në Frankfurt, përndryshe çmimi hiqej dhe vetë Shqipëria mbetej jashtë konkurrimit. Panari i Frankfurtit është gjigand – shumëzoni me një mijë panairin e librit të Tiranës dhe përsëri vetëm sa i afrohemi atij panari. Ajo që të tërheq te Blushi është gërshetimi, në mënyrë të përkryer, i talentit për të shkruar me oratorinë. Për Blushin, “Çmimi është një mundësi shumë e mirë për të komunikuar me lexuesit në një gjuhë tjetër, është një mënyrë më e bukur për të folur në gjuhë të ndryshme” (nga fjala përshëndetëse e tij në Frankfurt). Do shtoja, akoma, përtej modestisë së Blushit, edhe një mundësi e shkëlqyer për të çuar në Europë pjesën më të mirë të kulturës e trashëgimisë sonë. Të tjerat nuk besoj se kanë po kaq rëndësi.

  • Megjithëse është ndoshta edhe herët, a ka patur ndonjë ftesë për përkthim në gjuhë të huaja pas marrjes së çmimit?

Në përgjithësi panairet ndërkombëtare të librit konceptohen krejt ndryshe nga ato që organizohen këtu. Po ndalem në rastin e Frankfurtit meqenëse e marrim si referencë. Pothuaj gjithë javën hyrja në panair ishte vetëm për njerëz që kishin lidhje me librin: krijues, botues, redaktorë, gazetarë, profesionistë për botimin digjital të librit etj. Çdo takim ndërmjet stafeve të shtëpive botuese ishte mbyllur kohë më parë se të fillonte panairi, në bazë të kërkesave dhe interesave të paraqitura. Duke qenë të përgatitur për fitimin e çmimit, prezantimin e veprës së Blushit e kemi bërë pothuaj në të gjitha shtëpitë botuese me të cilat UET Press ka kontakte.

Panairi i librit të Frankfurtit 2014
Në pritje të prezantimit të fituesve të Çmimit Europian të Letërsisë për vitin 2014

 Akoma, faqja ueb e Këshillit të Europës mendoj se është një mbështetje shumë e mirë. Dje kemi mbyllur kontratën e parë për përkthimin e Otello, Arapi i Vlorës të Ben Blushit në maqedonisht. Shtëpia Botuese që ka marrë përsipër botimin është “Antolog”, me qendër në Shkup. Besoj që këto ditë mbyllim edhe një kontratë të dytë, për përkthimin dhe botimin e po këtij titulli në gjuhën bullgare, nga shtëpia botuese “Svetlana Yancheva – Izida” ltd. Këta të fundit shprehën interes edhe për titujt e tjerë të Blushit.

  • Nëse flasim për Blushin e përkthyer para çmimit ku jemi: në sa gjuhë është përkthyer apo është në proces përkthimi?

Përpara fitimit të çmimit kemi pasur vetëm një kontratë për përkthimin e Ben Blushit në finlandisht nga “Botimet Lumi Kustannus”. Bëhet fjalë për librin “Shqipëria”. Sipas botuesve, libri do të dalë së shpejti. Për në proces, mendoj se e kemi krijuar tashmë një ide.

  • A mendoni se Blushi është një shkrimtar i vështirë për t’u përkthyer, d.m.th., a është teksti i tij “miqësor” për përpjekjet e përkthimit?

Blushi dallohet për kulturën e gjerë që shfaqet në librat e tij, për filozofi pothuaj ateiste dhe për larminë e personazheve, por proza e tij vjen rrjedhshëm dhe personazhet shumë shpejt të bëhen të dashur. Shqipja e Blushit është e pastër – flet e shkruan atë standarde. Në këtë aspekt, nëse e njeh shqipen mirë dhe ke kulturë të gjerë, sprovat për përkthimin e Blushit në gjuhët e tjera, shpresoj se do mund të jenë po aq të suksesshme sa edhe në gjuhën që janë shkruar. Por ka vende kur fjalia e tij bëhet e gjatë dhe e komplikuar, si e shumë krijuesve, dhe kërkon mjeshtëri për të kapur të gjitha shtegtimet artistike të autorit. Në këtë drejtim nuk e di nëse do ishte më mirë të përkthehej nga një shqiptar që njeh gjuhën e huaj, apo nga një i huaj që njeh shqipen. Në rastin e Kadaresë ne kemi zgjedhur – dhe të huajt e respektuan zgjedhjen tonë, për t’a shkruar në frëngjisht nga dy shqiptarë: fillimisht Vrioni e, tani, Papavrami. Në një nga bisedat që pata me Blushin dhe bashkëshorten e tij, Etlevën, e cila e shoqëronte në Frankfurt dhe ishte lexuesja e parë e veprës së Blushit, që kur gjendej akoma në laptopin e tij, për përkthimin në italisht propozuan pikërisht një “rregullsi” të tillë.

Por, e rëndësishme është që Blushi është autor shumë i dashur në shqip, që do të thotë se miqtë e tij lexues llogariten me mijëra. Shpresoj që edhe për gjuhët e tjera, falë këtyre mundësive që po krijohen e diskutimeve që po hapen, të ketë të njëjtin rreth miqësor.  

Synopsis: Gjiganti i madh i mirë

Refleksione rreth librit nga Brikena Çabej

Autor Roald Dahl

Shqip: Naum Prifti

Shtëpia Botuese “Naim Frashëri”, Tiranë: 1990.

Letërsia humoristike angleze është dalluar gjithmonë për një humor të veçantë, tipik që, po aq sa të bën të qeshësh të bën edhe të biesh në mendime. Romani “Liza në botën e çudirave” i Ljuis Kerrëllit është një shembull tashmë klasik ku del në pah ky tipar i kësaj letërsie. Në vazhdën e kësaj tradite është edhe romani GJMM i Roald Dahlit.

Ashti si te “Liza”, edhe në qendër të këtij romani-përrallë është një vajzë e vogël, Sofia, e cila papritur ndeshet me rrethana që duket sikur e nxjerrin atë jashtë botës reale, në vendin e gjigantëve. Sofia mëson aty plot gjëra të çuditshme, sidomos zbulon në fshehtën e plot të këqijave që ngjasin në botë. Ashtu si Liza, ajo çuditet dhe zbavitet, por ndryshe prej saj, vendos të veprojë. Pra, autori e bën Sofinë jo vetëm të konstatojë se bota është plot të këqija e padrejtësira, por edhe të luftojë kundër tyre. Qëllimi i Dahlit këtu është i dyfishtë: duke nxjerrë në plan të parë mbretëreshën si shpëtimtare, autori ironizon e tallet me të fuqishmit, me sundimtarët. Ata nuk shohin ç’bëhet, u dashka një vajzë e vogël, naive e pa asnjë mjet, që t’u çelë sytë për sa ndodh përreth. Dhe jo vetëm kaq, por edhe t’i mësojë si duhet të veprojn për ta luftuar këtë të keqe.

Nga ana tjetër, që në faqet e para të romanit, të rrëmben gjendja e nderë, ankthi që krijohet nga ato që i thotë GJMM Sofisë së vogël. Në një përshtypje të parë të duket pak si e tepruar përmendja e shpeshtë dhe përshkrimi me hollësi i “hynereve” të gjigantëve. Por kuptohet qartë se autori këtë nuk e bën për të spekuluar me ankthin e tmerrin. Dahli këtu s’vën gjë tjetër veçse vesh me një tis përrallor realitetin që fëmijët në botën e sotme shohin përditë në televizor: luftërat, krimet që kryhen rrugëve të qyteteve e plot tmerre që mass-mediat u kushtojnë aq vëmendje. Me këtë roman, Dahli i nxit fëmijët ta kundërshtojnë këtë gjendje, të përpiqen për të krijjuar për vete një botë më të mirë se ajo që po trashëgojnë nga prindërit. Duke i kurorëzuar me fitore këto përpjekje, autori kërkon t’u ngjallë atyre besimin tek e mira e jo vetëm kaq, por edhe t’i sigurojë se, po të përpiqen të luftojnë për një botë më të mirë (e pikërisht ata duhet ta bëjnë këtë) do t’ia arrijnë qëllimit. Që R. Dahli di ta thotë këtë duke i bërë ata për të qeshur, kjo është meritë e tij. Roald Dahli është një nga shkrimtarët bashkëkohorë për fëmijë më të lexuar vitet e fundit.

Roald Dahl ka lindur në Britanëninë e Madhe, nga prindër norvegjezë. Titujt e librave të tij, si për shembull “Çarli dhe fabrika e çokollatave”, “Baba dhelpra fantastik” janë bërë tashmë të famshëm. Por vepra më e dashur nga fëmijët e nga vetë autori është GJMM, botuar më 1982. Veçanësia e romanit GJMM janë lojërat e fjalëve që krijojnë në çdo çast situata komike shumë zbavitëse. Këto natyrisht nuk mund të përkthehen. Ato duhen krijuar sërish në gjuhën që sillen. Kjo e vështirëson së tepërmi punën e përkthimit të veprës, e nxirrte atë përtej kufijve të përkthimit. Duhej pra një shkrimtar, madje një shkrimtar humorist, që t’i krijonte ato sërish në shqip. Naum Prifti e mori përsipër me kënaqësi këtë punë dhe ia doli mbanë me sukses të plotë, duke e bërë GJMM të flasë shqip.