Maradona: Dora e Zotit

Maradona, Dora e Zotit” Autor: Jimmy Burns

Ballina, botimi origjinal

Shqip: Valbona Nathanaili / Botues: Fondacioni “Henrietta Leavitt” – Fondacioni Shqiptar për Shkencë, Media dhe Demokraci / Parathënia nga… (për t’u vendosur) Redaktor: Andrea Nathanaili / ISBN: xxx / Çmimi xxx lekë / F. x / Tiranë.

Fondacioni “Henrietta Leavitt” ka marrë të drejtën për përkthimin në shqip, botimin dhe shpërndarjen, të librit Maradona, Dora e Zotit , të autorit Jimmy Burns. Botimi i parë në gjuhën origjinale (anglisht) 1996. Përditësuar me Kupën e Botës 2010 dhe me muajt e fundit të jetës. Botimi i parë në shqip (datë e përafërt) korrik, 2021. Kontrata është nënshkruar me Bloomsbury Publishing Plc.

Kanë thënë për librin

  • Burns vërtet që nuk duhet të jetë në rregull! Dhe, të gjithë ata që referon Burns në Dora e Zotit, do të kenë telashe. Nuk dua që njerëzit të shprehen për një libër, që nuk thotë gjëra të mira për mua. Nëse janë miq, preferoj të kem armiq. Diego Maradona
  • Me këtë libër, Burns tregoi se është i mrekullueshëm. Jeta e jashtëzakonshme e Maradonës, e ngjashme me atë të një treni që “fluturon” nëpër “malet ruse”, shtjellohet në gjithë lavdinë e saj të dhimbshme. Burns e ka shkruar biografinë e Maradonës me pasion – ndihmuar padyshim nga karakteri i jashtëzakonshëm i tij – përmban shumë informacion dhe, për kohët tona, mbushur me idhuj që rrëzohen e paga e shpërblime që herë kapin majat dhe herë janë zero, ke çfarë të mësosh. Madhështor! Total Sport
  • Njësoj si vëllezërit Gallagher, edhe jeta e Maradonës përmban kapituj me seks, drogë dhe rock’n’roll. Vetëm se rastin e Diegos mund të shtosh edhe më shumë: varfëri, korrupsion, konspiracion, tradhti bashkëshortore dhe shenjtëri njëkohësisht…. Tematikat që Burns i shtjellon në mënyrë të veçantë shumë mirë është pse Maradona ishte ashtu si ishte, pse njerëzit e donin Maradonën, dhe asnjëherë pa asnjë ndjenjë faji për ata burrë për gjithë sa i ndodhte. Burns arrin të depërtojë deri në rrethin e ngushtë të lojtarëve, trajnerëve dhe doktorëve që e kishin mbajtur gojën mbyllur për shumë kohë. E do apo e urren si njeri, Maradona është një nga historitë më të bukura të futbollit, ndërsa libri i Burns për të është një nga librat më të mirë për vetë futbollin i të gjitha kohërave. Goal
  • Hulumtimi i Jimmy Burns, shkruar me elegancë dhe përpikëri, për një nga lojtarët më të mëdhenj të të gjitha kohërave, e trazon lexuesin me ulje-ngritjet e kthesat e karrierës së Maradonës. When Saturday Comes
  • Diego Maradona pushoi së qeni një nga lojtarët më të dashur të futbollit dhe filloi të shihej si figurë tragjike dhe e trazuar, për shkak të manipulimeve, zhgënjimeve dhe mënyrës se si u përdor. Inside Sport, Australia
  • Më shumë se sa thjesht një biografi, Burns ia ka dalë të shkruajë portretin e Maradonës, si dhe ta shoqërizojë me një përshkrim të përgjithshëm që i bën sportit dhe shoqërisë në këta 30 vitet e fundit. Thjesht një libër i mirë dhe që lexohet me interes. Andreas Herren, FIFA
  • Jeta dhe krimet e Diego Maradonës të trajtuara kronikisht, në një biografi tejet informuese. Ky libër, që mund të klasifikohet si një hulumtim i mirë shkencor, tregon se jeta e tij ka qenë një përzierje e dhunshme e shkëlqimit në sport me veprimet e pamoralshme në planin personal. Dora e Zotit që rëndohet nga këmbë prej balte. Mike Walters, Daily Mirror
  • Një përpjekje me vlerë, si dhe për t’u lavdëruar, që zbulon talentin e mrekullueshëm, njëherazi edhe vullnetin e dobët të këtij njeriu, që jetoi për të plotësuar ëndrrën në futboll, por nuk mundi t’i rezistojë tundimit për të abuzuar me trupin e tij nga përdorimi i drogës. Një përzierje sfiduese e madhështisë me mashtrimin. Daily Mail
  • Një libër që të tërheq të tërin, për një subjekt që është shpesh aspak tërheqës! Paul Wilson, Observer
  • Subjekt i këtij libri të mrekullueshëm dhe të hulumtuar më së miri është një krye-mjeshtër që drogohet. Turp për subjektin! “Dora e Zotit” do të ishte më mirë të ishte zëvendësuar me “Dora e Djallit” ose “Dora e hileqarit”, sepse është më afër realitetit… Biografia e parë për një idhull futbolli që rezulton të ketë “këmbë balte”… vështirë të përtypet. Greg Struthers, Sunday Times
  • Burns e tregon historinë e Maradonës me profesionalizëm dhe entuziazëm. Në mënyrë shumë të kujdesshme, arrin të ç’pleksë rrjetat e shumta të manipulimit që e rrethonin nga të katër anët… Kur të diskutoni për librin, më shumë se me personalitetin e Maradonës do të merreni me ata, që me shumë brutalitet, shfrytëzuan dobësitë e tij, të qarta pothuaj për të gjithë që e njihnin. Politikat e turpshme dhe korruptive të futbollit ndërkombëtar nuk janë ekspozuar ndonjëherë kaq qartë. Kur ta lexojë Maradona këtë studim, ndoshta do të arrijë të kuptojë e mësojë se çfarë ka ndodhur me karrierën e tij “magjike”. Ian Hamilton, Financial Times
  • Burns është autori perfekt për ta vendosur, gjithë sagën e Maradonës, në kontekstin e duhur. Burns jo vetëm është sportdashës dhe e njeh futbollin… Burns është, në të njëjtën kohë, edhe ekspert për çështje që kanë lidhje me Argjentinën, plotësuar me aftësitë e një gazetari investigativ. Në rrjedhojë, libri i tij është kombinimi i një historie sfiduese personale me analizën inteligjente të rolit që ka luajtur Maradona në përgjithësi – dhe z. Maradona në veçanti – në politikën dhe shoqërinë argjentinase… Lexuesit që janë të interesuar për sociologjinë e futbollit, Argjentinën moderne apo edhe atyre që u pëlqen të kuptojnë “historinë përtej titujve kryesorë të gazetave” do të admirojnë, pa asnjë mëdyshje, librin ngacmues të Burns, që arrin të tejkalojë kufijtë normalë të gazetarit sportiv. The Economist
  • Jimmy Burns nuk mund të shkruajë në mënyrë të mërzitshme. Nuk e ka atë aftësi! Burns ka shkruar, me aq ndershmëri dhe aq mirë sa është e mundur, për një djalë të varfër që vjen nga rrethinat e papërshtatshme dhe frenuese të Buenos Aires-it, që arrin të ngjitet lart, por bie po aq poshtë… Dora e Zotit është një libër që zbardh shumë mistere dhe arrin të shkatërrojë rrjetën e miteve, të të fshehtave dhe të hipokrizisë së pamëshirshme që rrethonte një nga sportistët më të adhuruar dhe të urryer në botë! Hugh O’Shaughnessy, Irish Times
  • Ky libër, shkruar në mënyrë të mrekullueshme, është shterues nga pikëpamja e hulumtimit. Në të përfshihet edhe kapitulli magjepsës me titullin “Harry shkon në Buenos Aires”, ku përshkruhen ngjarjet që shoqërizuan përpjekjet e mrekullueshme të menaxherit të “Sheffield United”, Harry Haslam, për të sjellë Maradonën, në atë kohë praktikisht i panjohur, në Angli, më 1978. Për këtë kapitull të veçantë, keni garancinë time se çdo gjë është si shkruhet! Tony Pritchett, Sheffield Star

Panairi i 23-të i Librit “Tirana 2020” (on line) / Çmimet

Shoqata e Botuesve Shqiptarë, me rastin e Panairit të 23-të të Librit “Tirana 2020” (on line), përmes jurisë së ngritur, dha këto çmime dhe vlerësime për autorët, përkthyesit dhe lexuesit e vitit.

Çmimin e “Autorit më të mirë” e merr zoti Fatos Baxhaku (pas vdekjes) për librin “Në emër të Noes” me motivacionin:

Për stilin e veçantë e për t’u lakmuar të rrëfimit të historisë së Shqipërisë, në emër të Noes, vetë shkrimtari ynë, që gjen paqen në degën e ullirit.

Çmimin e “Përkthyesit më të mirë” e merr zoti Agim Doksani, për romanin e Elena Ferrantes, “Jeta e gënjeshtërt e të rriturve”, me motivacionin:

Për prurjen shumë cilësore në shqip të romanit, për respektimin e stilit, të sintaksës dhe pasurisë gjuhësore në përshkrimin e karaktereve.

Çmimin e “Autorit më të mirë” të letërsisë për fëmijë e merr zonja Adelina R. Mamaqi për librin “Ne tani lexojmë vetë” me motivacionin:

Për përmbushjen e qëllimit kryesor të letërsisë: eksplorimin e botës dhe njeriut. Për lehtësinë me të cilën përçon te lexuesit e vegjël filozofinë që të orienton drejt kuptimit të thelbit të ekzistencës. Për simbiozën mes autores dhe lexuesit që i drejtohet.

Çmimi i “Përkthimit nga letërsia franceze”, i akordohet zotit Primo Shllaku, për romanin “Katedralja Shën Mëria e Parisit” me motivacionin:

Përmes sfidës së ripërkthimit, na risjell në shqip një vepër madhështore e kanonike përmes një verbi elegant e të kërkuar dhe një regjistri të riaktualizuar për lexuesin e shekullit të ri.

Çmimi i “Lexuesit më të mirë” i jepet djaloshit Jamarbër Hoxha me këtë motivacion:

Për dashurinë dhe vëmendjen e veçantë që ai ka për librin dhe letërsinë.

Suksese!

Çmimi Europian i Letërsisë / 2014

Nga Arkiva

Intervistë me Valbona Nathanaili, për Mapo, tetor 2014

  • Ben Blushi fitoi Çmimin Europian të Letërsisë për vitin 2014. Ju keni qenë me të në Panairin Ndërkombëtar të Librit në Frankfurt, vend ku u akordua çmimi, cili ishte reagimi i tij dhe çfarë mendoni se do të thotë ky çmim si për shkrimtarin, ashtu edhe për botuesin?
Ben Blushi, Fitues i Çmimit Europian të Letërsisë për vitin 2014

Çmimi Europian i Letërsisë për Ben Blushin është dhënë nga Këshilli i Europës dhe një konsorcium i ngritur pranë tij me synim selektimin e autorëve dhe të titujve të tyre, i përbërë nga Françoise Dubruille, EBF (European Booksellers Federation), Myriam Diocaretz, EWC (European Writers’ Council) dhe Anne Bergman-Tahon, FEP (Federation of European Publishers). Lajmërimi zyrtar për fitimin e çmimit na ka ardhur disa muaj më parë. Konkretisht, ka mbërritur zyrtarisht më 14 korrik 2014, me e-mail, nëpërmjet një dokumenti të formuluar shumë ngrohtë, miqësor e frymëzues jo vetëm për autorin. Biseda e parë rreth çmimit me Blushin ka qenë nëpërmjet telefonit. Është e pakët të them që ishte shumë i emocionuar, por nuk e ndanim që në atë kohë me lexuesin pasi dhënia e çmimit shoqërohej edhe me një klauzolë shumë të rëndësishme: zyrtarizimi i çmimit do bëhej në Panairin e Librit në Frankfurt, përndryshe çmimi hiqej dhe vetë Shqipëria mbetej jashtë konkurrimit. Panari i Frankfurtit është gjigand – shumëzoni me një mijë panairin e librit të Tiranës dhe përsëri vetëm sa i afrohemi atij panari. Ajo që të tërheq te Blushi është gërshetimi, në mënyrë të përkryer, i talentit për të shkruar me oratorinë. Për Blushin, “Çmimi është një mundësi shumë e mirë për të komunikuar me lexuesit në një gjuhë tjetër, është një mënyrë më e bukur për të folur në gjuhë të ndryshme” (nga fjala përshëndetëse e tij në Frankfurt). Do shtoja, akoma, përtej modestisë së Blushit, edhe një mundësi e shkëlqyer për të çuar në Europë pjesën më të mirë të kulturës e trashëgimisë sonë. Të tjerat nuk besoj se kanë po kaq rëndësi.

  • Megjithëse është ndoshta edhe herët, a ka patur ndonjë ftesë për përkthim në gjuhë të huaja pas marrjes së çmimit?

Në përgjithësi panairet ndërkombëtare të librit konceptohen krejt ndryshe nga ato që organizohen këtu. Po ndalem në rastin e Frankfurtit meqenëse e marrim si referencë. Pothuaj gjithë javën hyrja në panair ishte vetëm për njerëz që kishin lidhje me librin: krijues, botues, redaktorë, gazetarë, profesionistë për botimin digjital të librit etj. Çdo takim ndërmjet stafeve të shtëpive botuese ishte mbyllur kohë më parë se të fillonte panairi, në bazë të kërkesave dhe interesave të paraqitura. Duke qenë të përgatitur për fitimin e çmimit, prezantimin e veprës së Blushit e kemi bërë pothuaj në të gjitha shtëpitë botuese me të cilat UET Press ka kontakte.

Panairi i librit të Frankfurtit 2014
Në pritje të prezantimit të fituesve të Çmimit Europian të Letërsisë për vitin 2014

 Akoma, faqja ueb e Këshillit të Europës mendoj se është një mbështetje shumë e mirë. Dje kemi mbyllur kontratën e parë për përkthimin e Otello, Arapi i Vlorës të Ben Blushit në maqedonisht. Shtëpia Botuese që ka marrë përsipër botimin është “Antolog”, me qendër në Shkup. Besoj që këto ditë mbyllim edhe një kontratë të dytë, për përkthimin dhe botimin e po këtij titulli në gjuhën bullgare, nga shtëpia botuese “Svetlana Yancheva – Izida” ltd. Këta të fundit shprehën interes edhe për titujt e tjerë të Blushit.

  • Nëse flasim për Blushin e përkthyer para çmimit ku jemi: në sa gjuhë është përkthyer apo është në proces përkthimi?

Përpara fitimit të çmimit kemi pasur vetëm një kontratë për përkthimin e Ben Blushit në finlandisht nga “Botimet Lumi Kustannus”. Bëhet fjalë për librin “Shqipëria”. Sipas botuesve, libri do të dalë së shpejti. Për në proces, mendoj se e kemi krijuar tashmë një ide.

  • A mendoni se Blushi është një shkrimtar i vështirë për t’u përkthyer, d.m.th., a është teksti i tij “miqësor” për përpjekjet e përkthimit?

Blushi dallohet për kulturën e gjerë që shfaqet në librat e tij, për filozofi pothuaj ateiste dhe për larminë e personazheve, por proza e tij vjen rrjedhshëm dhe personazhet shumë shpejt të bëhen të dashur. Shqipja e Blushit është e pastër – flet e shkruan atë standarde. Në këtë aspekt, nëse e njeh shqipen mirë dhe ke kulturë të gjerë, sprovat për përkthimin e Blushit në gjuhët e tjera, shpresoj se do mund të jenë po aq të suksesshme sa edhe në gjuhën që janë shkruar. Por ka vende kur fjalia e tij bëhet e gjatë dhe e komplikuar, si e shumë krijuesve, dhe kërkon mjeshtëri për të kapur të gjitha shtegtimet artistike të autorit. Në këtë drejtim nuk e di nëse do ishte më mirë të përkthehej nga një shqiptar që njeh gjuhën e huaj, apo nga një i huaj që njeh shqipen. Në rastin e Kadaresë ne kemi zgjedhur – dhe të huajt e respektuan zgjedhjen tonë, për t’a shkruar në frëngjisht nga dy shqiptarë: fillimisht Vrioni e, tani, Papavrami. Në një nga bisedat që pata me Blushin dhe bashkëshorten e tij, Etlevën, e cila e shoqëronte në Frankfurt dhe ishte lexuesja e parë e veprës së Blushit, që kur gjendej akoma në laptopin e tij, për përkthimin në italisht propozuan pikërisht një “rregullsi” të tillë.

Por, e rëndësishme është që Blushi është autor shumë i dashur në shqip, që do të thotë se miqtë e tij lexues llogariten me mijëra. Shpresoj që edhe për gjuhët e tjera, falë këtyre mundësive që po krijohen e diskutimeve që po hapen, të ketë të njëjtin rreth miqësor.  

Synopsis: Gjiganti i madh i mirë

Refleksione rreth librit nga Brikena Çabej

Autor Roald Dahl

Shqip: Naum Prifti

Shtëpia Botuese “Naim Frashëri”, Tiranë: 1990.

Letërsia humoristike angleze është dalluar gjithmonë për një humor të veçantë, tipik që, po aq sa të bën të qeshësh të bën edhe të biesh në mendime. Romani “Liza në botën e çudirave” i Ljuis Kerrëllit është një shembull tashmë klasik ku del në pah ky tipar i kësaj letërsie. Në vazhdën e kësaj tradite është edhe romani GJMM i Roald Dahlit.

Ashti si te “Liza”, edhe në qendër të këtij romani-përrallë është një vajzë e vogël, Sofia, e cila papritur ndeshet me rrethana që duket sikur e nxjerrin atë jashtë botës reale, në vendin e gjigantëve. Sofia mëson aty plot gjëra të çuditshme, sidomos zbulon në fshehtën e plot të këqijave që ngjasin në botë. Ashtu si Liza, ajo çuditet dhe zbavitet, por ndryshe prej saj, vendos të veprojë. Pra, autori e bën Sofinë jo vetëm të konstatojë se bota është plot të këqija e padrejtësira, por edhe të luftojë kundër tyre. Qëllimi i Dahlit këtu është i dyfishtë: duke nxjerrë në plan të parë mbretëreshën si shpëtimtare, autori ironizon e tallet me të fuqishmit, me sundimtarët. Ata nuk shohin ç’bëhet, u dashka një vajzë e vogël, naive e pa asnjë mjet, që t’u çelë sytë për sa ndodh përreth. Dhe jo vetëm kaq, por edhe t’i mësojë si duhet të veprojn për ta luftuar këtë të keqe.

Nga ana tjetër, që në faqet e para të romanit, të rrëmben gjendja e nderë, ankthi që krijohet nga ato që i thotë GJMM Sofisë së vogël. Në një përshtypje të parë të duket pak si e tepruar përmendja e shpeshtë dhe përshkrimi me hollësi i “hynereve” të gjigantëve. Por kuptohet qartë se autori këtë nuk e bën për të spekuluar me ankthin e tmerrin. Dahli këtu s’vën gjë tjetër veçse vesh me një tis përrallor realitetin që fëmijët në botën e sotme shohin përditë në televizor: luftërat, krimet që kryhen rrugëve të qyteteve e plot tmerre që mass-mediat u kushtojnë aq vëmendje. Me këtë roman, Dahli i nxit fëmijët ta kundërshtojnë këtë gjendje, të përpiqen për të krijjuar për vete një botë më të mirë se ajo që po trashëgojnë nga prindërit. Duke i kurorëzuar me fitore këto përpjekje, autori kërkon t’u ngjallë atyre besimin tek e mira e jo vetëm kaq, por edhe t’i sigurojë se, po të përpiqen të luftojnë për një botë më të mirë (e pikërisht ata duhet ta bëjnë këtë) do t’ia arrijnë qëllimit. Që R. Dahli di ta thotë këtë duke i bërë ata për të qeshur, kjo është meritë e tij. Roald Dahli është një nga shkrimtarët bashkëkohorë për fëmijë më të lexuar vitet e fundit.

Roald Dahl ka lindur në Britanëninë e Madhe, nga prindër norvegjezë. Titujt e librave të tij, si për shembull “Çarli dhe fabrika e çokollatave”, “Baba dhelpra fantastik” janë bërë tashmë të famshëm. Por vepra më e dashur nga fëmijët e nga vetë autori është GJMM, botuar më 1982. Veçanësia e romanit GJMM janë lojërat e fjalëve që krijojnë në çdo çast situata komike shumë zbavitëse. Këto natyrisht nuk mund të përkthehen. Ato duhen krijuar sërish në gjuhën që sillen. Kjo e vështirëson së tepërmi punën e përkthimit të veprës, e nxirrte atë përtej kufijve të përkthimit. Duhej pra një shkrimtar, madje një shkrimtar humorist, që t’i krijonte ato sërish në shqip. Naum Prifti e mori përsipër me kënaqësi këtë punë dhe ia doli mbanë me sukses të plotë, duke e bërë GJMM të flasë shqip.

Gjiganti i madh i mirë

Autor: Roald Dahl

Shqip: Naum Prifti

Shtëpia Botuese “Naim Frashëri”, Tiranë: 1990.

Teleshtrangujt (pjesë nga libri)

  • Meqë ju nuk hani njerëz ashtu si gjigantët e tjerë, atëherë me çfarë ushqeheni? – e pyeti Sofia.
  • Ky problem është jahstëzaknisht i vështirë në vendin tonë, – iu përgjigj Gjiganti i Madh i Mirë (GJMM). – Në këtë vend përrallor dhe të mallkuar hajet e mira, si ananasi dhe protokuajt, nuk rriten fare. Në përgjithësi asgjë nuk rritet këtu veç një lloj zjarr-zavateje që të sjell nakati. I thonë teleshtrangull.
  • Teleshtrangull! – bërtiti Sofia. – S’ka ndonjë bimë të tillë.

GJMM shikoi Sofinë dhe i qeshi duke zbuluar dy duzina dhëmbësh të bardhë katrorë.

  • Jo më vonë se dje, – tha ai, – as për gjigantët nuk besoje, apo jo? Kurse sot s’po u zë besë teleshtrangujve. Sipas teje pra një gjë që s’ke arrirë ta shikosh me ato dy sy’ke arrirë ta shikosh me ato dy syçkat e vogla, s’u daska besuar se ajo ekzistoka? A nuk bëre kështu edhe me rastin e atij Dinos-haurit të liqenit Lok-Nes në Skoci?
  • Ju lutem, më ndjeni!
  • Po për gungaxhumbën?
  • Çfarë është ky? – e pyeti Sofia.
  • Po për Yllshterikun?
  • Si thatë?
  • Dhe për ndeshtrashën?
  • Mos janë kafshë? – e pyeti Sofia.
  • Ta pret mendja, kafshë dhe të gjalla madje, – e siguroi GJMM me një vështrim fitimtari. – Unë nuk jam ndonjë gjigant i gjithëdijshëm, por e kuptoj fare mirë se, midis njerëzve të tokës, më kokëtrashë se ti s’ka. Ti sikur e ke mbushur kokën me pambuk anglofil.
  • Mos deshët të thoshit me pambuk hidrofil? – e korrigjoi Sofia.
  • Tjetër gjë dua të them e tjetër gjë me del nga goja, – tha GJMM gjithë mirësjellje.  – Dhe tani po të tregoj se çfarë është teleshtrangulli.

GJMM hapi kanatin e një bufeje të stërmadhe dhe nxori së andejmi një send me pamje të çuditshme, që Sofia s’e kishte parë kurrë. Qe një gjë e gjatë, thuajse sa gjysma e shtatit të një burri, po shumë më e trashë. Kishte pothuajse perimterin e një landoni. Qe e zezë, me vija të bardha së gjati dhe disa kokrriza të ashpra i mbulonin gjithë sipërfaqen…

  • Shihe, ky është teleshtrangulli i përshtirë, – thirri GJMM duke e tundur para vetes. – Unëe ujërrej! E përçshtyj! E seqëndis! Por, meqë nuk pranoj të gëlltis njerëz si gjigantët e tjerë, më duhet ta kaloj jetën duke u dëndur me këta teleshtranguj zorrëshkulës. S’ka ç’bëj, përndryshe do të mbetesha veçse kockë e lëtyrë.
  • Deshët të thoshit kockë e lëkurë, – e ndreqi Sofia.
  • E di fare mirë se i thonë lëkurë, – iu përgjigj GJMM. – Por më kupto, të lutem, se s’kam ç’bëj kur, duke folur, ndodh që ngatërrohem nga pak. Megjithatë, unë rroptaem si e si për mirë.

Gjiganti i Madh i Mirë u duk aq i mjeruar, sa Sofisë i erdhi me të vërtetë keq.

  • Më ndjeni, – i tha ajo, – nuk desha t’ju qortoja.
  • Këtu, në vendin e gjigantëve, s’ka pasur kurrë shkolla për të mësuar, – tha trishtueshëm gjiganti.
  • Si, nuk ju paska mësuar nëna? – e pyeti Sofia.
  • Nëna! – thirri GJMM. – Po ku kanë nëna teleshtrangujve gjigantët? Kaq gjë duhet ta dije.
  • Nuk e dija, – pranoi Sofia.
  • S’është dëgjuar kurrë të flitet për ndonjë femër gjigante! – bërtiti GJMM duke rrotulluar teleshtrangullin si laso mbi kokë. – Nuk ka pasë pasur ndonjëherë gemra gjigante! Dhe kurrë s’ka për të pasur! Gjigantët kurdoherë janë burra.

Sofia u ndie pakëz e turbulluar.

  • Po atëherë si keni lindur ju?
  • Gjigantët nuk lindin, – u përgjigj GJMM. – Ata fanepsen, vetëm kaq. Fanepsen, ja, ashtu njëlloj si dielli dhe yjet.
  • E kur jeni fanepsur ju? – e pyeti Sofia.
  • Nga dreqin ta di unë? – u përgjigj GJMM. – Ka kaluar aq shumë kohë ëe atëherë, sa s’bëhet hesap.
  • Mos doni të thoni se as nuk e dini sa vjeç jeni?
  • Asnji gjigant s’i di vjeçët, – tha GJMM. – Unë për vete di kaq gjë: se jam i vjteër, që qëmoti, shumë i vjetër dhe shumë i rrudhur. Ndoshta jam aq i vjetër sa edhe vetë toka.
  • Ç’ndodh kur vdes një gjigant? – e pyeti Sofia.
  • Gjigantët nuk vdesin kurrë, – u përgjigj GJMM. – Ndodh ndonjëherë që ndonjë gjigant të zhduket fare papritu dhe askush s’e merr vesh se ku ka vajtur. Po shumë nga ne vazhdojnë të jetojnë pambarimisht, si përtypës të kohës, që s’ndiejnë kurrë të nginjur.
Roald Dahl

GJMM, që vazhdonte ta mbante teleshtrangullin e hatashëm në dorën e djathtë, vuri një anë të tij në gojë dhe shkuli një goxha copë me dhëmbë. Filloi ta përtypte dhe, ta dëgjoje, të dukej se po mbllaçiste copa akulli.

S’ka pikë shije, – murmuriti. Foli me gojën plot dhe ca dromca teleshtrangulli fluturuan drejte Sofisë si gjyle topi. Vogëlushja, për t’u mbrojtur nga këto predha, u përkul e filloi të kërcente sa më një anë në tjetrën mbi tryezë.

  • Është e pështyrë, – gromësiti GJMM. – Të shtie krupën. Ndyrësirë! Është i mirë vetëm për nakati. Provoje dhe vetë njëherë, shijo pak nga ky teleshtrangulli i shpifur.
  • Jo, faleminderit, – i tha Sofia duke u sprasur.
  • S’ka çfarë të gëlltitësh tjetër tani e tutje, kësisoj do të bejë mirë të mësoheshe, – e këshilloi GJMM. – Prandaj jepi, vogëlushe, haje!

Sofia ngjëroi teleshtrangullin.

  • Appapa! Bobobo! – thirri. – Jo, nuk mund ta shtyj, ndihmë! E pështyu pa mënuar atë që kishte futur në gojë. – Ngjan si lëkurë zhabe, – shkrofëtiu. – Dhe më pas të lë një shije si peshk i qelbur.
  • Më keq akoma, – bërtiti GJMM, duke u skuqur nga një e sqeshur plot gaz. – Mua më duket sikur ka shije kacabujsh dhe furrëtartaresh.
  • Pse, vërtet me këtë do të ushqehemi? – u shqetësua Sofia.
  • Po, përndryshe do të dobësohesh aq shumë, sa të shndërrohesh në kineskë.
  • Pineskë, – e korrigjoi Sofia.  – se kineska dhe pineska janë gjëra krejtësisht të ndryshme.

Sërish një pezmatim prekës u duk në vështrimin e GJMM.

  • Ah, me këto fjalët… – psherëtiu ai, – e kam piks. Ti duhet të jesh e duruar me mua, mos më tiganis kokën. Ta thashë edhe qëparë, e di shumë mirë si duhen thënë fjalët, mirëpo se si më shtrëngatëmbërohen as vetë s’e di.
  • Kjo u ngjet të gjithëve, – i dha zemër Sofia.
  • Jo aq sa mua, – tha GJMM.  – Unë flas beter, s’më merret vesh fare gjuri.
  • Sa për vete, unë mendoj se ju flitni në mënyrë të mrekullueshme, – i tha Sofia.
  • Vërtet? – bërtiti GJMM me fytyrë të rrëzëllitur. – E ke me tërë mend?
  • Gjuha juaj është një mrekulli, – ia përsëri Sofia.
  • Ja, kjo është dhurata më e çmuar që kam marrë në jetën time! – thirri GJMM. – Mos po bëni ndonjë rromuz me mua?
  • Në asnjë mënyrë, – u përgjigj Sofia. – Unë e ardhuroj gjuhën tuaj!
  • Kjo po, kjo është fantazmatike! – bërtiti GJMM gjithmonë rrëzëllitës. – Kjo është e mih-natshme! Absolutisht madhërreshtore! E ndiej veten shumë, shumë të gazuar.
  • Dëgjomë pak, – e ndërpreu Sofia. – Pse vetëm teleshtranguj do hamë ne? Rreth e përqark fshatit ku banoj unë, ka plot fusha ku rriten zarzavate të shijshme, si për shembull leluelakra, karota. Pse nuk shkoni të shkulni ca të tilla herës tjetër kur të veni atje?

GJMM ngriti kokën lart krenarisht.

  • Unë për vete jam gjigant i nderuar, – shpalli ai. – Më pëlqen më mirë të mbllaçit asish teleshtranuj të pështyrë sasa t’u vjedh njerëzve.
  • Po mua ama më vodhët që ç’ke me të, – vërejti Sofia.
  • Oh, se mos vodha ndonjë gjë të madhe, – iu përgjigj GJMM duke buzëqeshur ëmbël.  – Në fund të fundit ti s’je veçse një piripuqe vogëluqe.

Macja në shi

Ernest Heminguej / Shqip: Piro Misha

Shkëputur nga libri: “Dëborat e Kilimanxharos”

Shtëpia Botuese “Naim Frashëri”, Tiranë: 1989

Në hotel vetëm ata të dy ishin amerikanë. Nuk njihnin asnjë nga klientët e tjerë që takonin shkallëve, sa herë që hynin e dilnin nga dhoma. Dhomën e kishin zënë në katin e dytë, me pamje nga deti. Shihnin po ashtu dhe kopshtin publik dhe monumentin për të rënët e luftës. Në kopshtin publik kishte disa palma të mëdha dhe stola të gjelbër ku, sa herë bënte mot i mirë, do të shihje një piktor me kavaletën e vet. Artistëve u pëlqente forma e palmave, po dhe ngjyrat e gjalla të hoteleve përballë kopshtit dhe detit. Italianët vinin që nga larg që të shihnin monumentin e të rënëve. Ai qe prej bronzi dhe ndriste në shi. Po binte shi. Ai pikonte nga gjethet e palmave, duke formuar pellgje në rruginat e shtruara me zhavorr. Nën shiun që binte, deti përplasej në gjithë  gjatësinë e bregut, pastaj zbythej që të kthehej sërish e të përplasej në gjithë atë vijë të gjatë.

Makinat qenë larguar nga sheshi përpara monumentit të të rënëve. Ndërsa, te porta e një kafeneje rrinte në këmbë një kamerier, që vështronte nga sheshi i zbrazët.

Amerikania po rrinte në këmbë te dritarja duke parë përjashta. Jashtë, nën dritaren e tyre, një mace qe tulatur poshtë njërës prej tryezave të gjelbra, që kullonte ujë. Qe mbledhur e tëra kruspull, që të mos lagej.  

  • Po zbres poshtë të marr atë macen, – tha gruaja amerikane.
  • Shkoj unë, – propozoi i shoqi që nga shtrati.
  • Jo, do shkoj vetë. E shkreta mace, është futur nën tryezë që të mos laget.

Burri vazhdoi të lexonte, i shtrirë, me kokën e mbështetur mbi dy jastëkë te këmbët e shtratit.

  • Mos lagesh, – tha ai.

Ajo zbriti poshtë dhe kaloi para zyrës të të zotit të hotelit, ky u çua nga vendi dhe e përshëndeti me një përkulje. Tryeza e tij e punës ndodhej mu në fund të zyrës. Ai ishte një burrë i moshuar e shumë i gjatë.

  • Il piove, – foli gruaja.

Asaj i pëlqente i zoti i hotelit. 

  • Si, si, signora, brutto tempo. Mot shumë i keq.

Rrinte prapa tryezës në fund të asaj dhome të errët.

Gruas ai i pëlqente. I pëlqente ajo mënyra aq tmerrësisht serioze se si ai rrinte e dëgjonte çdo ankesë që i bëje. I pëlqente dinjiteti i tij. I pëlqente ajo gatishmëria e tij për t’i shërbyer asaj. I pëlqente mënyra se si e kuptonte ai profesionin që kishte. I pëlqente fytyra e tij e plakur, kockëmadhe e ato duart e tij të mëdha.

Duke menduar këto, ajo hapi portën dhe vështroi përjashta. Shiu qe shtuar.

Një burrë me mushama po kalonte përmes sheshit të zbrazur, në drejtim të kafenesë. Macja duhet të qe nga e djathta. Ndoshta mund të shkonte gjer aty duke ecur nën strehë. Teksa vazhdonte të rrinte aty te porta, mbrapa saj u hap një ombrellë. Ishte pastruesja që përkujdesej për dhomën e tyre.

  • S’duhet të lagesh, – buzëqeshi ajo, duke i folur italisht. Me siguri, do t’ia kish dërguar i zoti i hotelit.

Bashkë me pastruesen që mbronte nga shiu me ombrellë, ajo eci nëpër rruginën e shtruar me zhavorr, gjersa mbërriti nën dritaren e dhomës.

Tryeza ishe aty, jeshile dhe shndriste ashtu e larë nga shiu, por macja kish ikur. Papritur e ndjeu veten të zhgënjyer. Pastruesja ngriti sytë dhe e vështroi.

  • Ha perduto qualque cosa, signora?
  • Ishte një mace, – tha vajza amerikane. 
  • Një mace?
  • Si, il gatto.

Një mace? – qeshi pastruesja. – Një mace në shi?

  • Po, – tha ajo. – Ishte poshtë tryezës. – Pastaj shtoi: – Oh, sa shumë që doja ta kisha. Doja të kisha një micë.

Kur ajo nisi të fliste anglisht, fytyra e kamerieres u nguros.

  • Ejani, signora, – i tha ajo.  – Ejani se duhet të kthehemi brenda. Do të lageni.
  • Po… po, patjetër, – tha amerikania.

U kthyen nëpër rruginën me zhavorr dhe hynë brenda. Pastruesja ndaloi pak përjashta, sa të mbyllte ombrellën. Teksa amerikania po kalonte para zyrës së tij, i zoti i hoteli u çua dhe e përshëndeti duke u përkulur që nga tryeza, ajo ndjeu se si diçka brenda saj u tkurr e u mblodh. Para të zotit të hotelit e ndiente veten tepër të vogël e në të njëjtën kohë njeri vërtet të rëndësishëm. Për një çast ai e bëri të ndihej tepër e rëndësishme. U ngjit lart, hapi derën e dhomës. Xhorxhi vazhdonte të ishte shtrirë duke lexuar.

  • E more macen? – pyeti, duke lënë librin.
  • Kishte ikur.
  • Kushedi nga ka shkuar, – tha ai duke ngritur sytë nga libri.

Ajo u ul në shtrat.

  • E desha shumë, – tha ajo. – Nuk e di pse e doja aq shumë. E doja atë micën e shkretë. S’duhet të jetë ndonjë qejf i madh të jesh një mace e mjerë në mes të shiut.

Xhorxhi kish nisur prapë të lexonte.

Ajo u çua nga krevati dhe vajti u ul para pasqyrës së tualetit, ku nisi të shihet në pasqyrën e vogël. E studioi fytyrën e saj në profil, në fillim nga njëra anë, pastaj nga ana tjetër. Më vonë nisi të shohë zverkun dhe qafën.

  • Si mendon, t’i lë më mirë  flokët të më rriten? – pyeti ajo, duke parë përsëri në profil.

Xhorxhi ngriti sytë dhe pa flokët e saj të qethur shkurt në zverk, si ato të një djali.

  • Mua më pëlqejnë kështu siç janë.
  • Më janë mërzitur, – tha ajo. – Jam e mërzitur me këtë pamje si prej djali.

Xhorxhi ndërroi vend në shtrat. Nuk ia kish ndarë sytë qëkurse ajo kish nisur të fliste.

  • Je shumë e bukur, – i tha.

Ajo e la pasqyrën mbi komo, shkoi te dritarja dhe pa përjashta. Po errësohej.

  • Dua t’i kem flokët të shtruar, të mbledhur nga mbrapa, me një topuz të madh në fund, që ta ndiej të më rëndojë, – tha ajo. – Dua të kem dhe një mace që të më rrijë në prehër e të gërhasë, kur unë ta përkëdhel.
  • Po, – foli Xhorxhi që nga krevati.
  • Dua që të ha në një tavolinë me takëme argjendi që t’i kem të miat, dua të ketë edhe qirinj. Dua që të jetë pranverë, dua t’i kreh flokët para pasqyrës, dua një mace e ca rroba të reja.
  •  Oh, mjaft më, merr e lexo ndonjë gjë, – tha Xhorxhi. Ai kish nisur përsëri të lexonte.

E shoqja vazhdonte të shikonte që nga dritarja. Tanimë qe bërë errësirë dhe përmbi palmat vazhdonte të binte shi.

  • Sidoqoftë, unë dua të kem një mace, – tha ajo. – Dua një mace, e dua që tani. Edhe po qe se s’kam flokë të gjatë e s’kam me ç’të zbavitem, dua të paktën të kem një mace.

Po Xhorxhi s’po e dëgjonte më. Ai po lexonte. E shoqja vështroi nga dritarja sheshin ku qenë ndezur dritat.

Sekush trokiti në portë.

  • Avanti, – tha Xhorxhi, duke i ngritur sytë.

Te porta ishte pastruesja. Me zor mbante të shtrënguar fort pas vetes një mace të madhe laramane, si një zhguall breshke.

  • Më falni, – tha ajo. – padrone më tha që t’ia sillja këtë sinjorës.

William Blake (1757-1827)

Proverbs of Hell By William Blake

From “The Marriage of Heaven and Hell”

In seed time learn, in harvest teach, in winter enjoy. Drive your cart and your plow over the bones of the dead. The road of excess leads to the palace of wisdom. Prudence is a rich ugly old maid courted by Incapacity. He who desires but acts not, breeds pestilence.

The cut worm forgives the plow. Dip him in the river who loves water. A fool sees not the same tree that a wise man sees. He whose face gives no light, shall never become a star. Eternity is in love with the productions of time. The busy bee has no time for sorrow. The hours of folly are measur’d by the clock, but of wisdom: no clock can measure.

All wholsom food is caught without a net or a trap. Bring out number weight & measure in a year of dearth. No bird soars too high, if he soars with his own wings. A dead body, revenges not injuries. The most sublime act is to set another before you. If the fool would persist in his folly he would become wise. Folly is the cloke of knavery. Shame is Prides cloke.

Prisons are built with stones of Law, Brothels with bricks of Religion. The pride of the peacock is the glory of God. The lust of the goat is the bounty of God. The wrath of the lion is the wisdom of God. The nakedness of woman is the work of God.

Excess of sorrow laughs. Excess of joy weeps. The roaring of lions, the howling of wolves, the raging of the stormy sea, and the destructive sword, are portions of eternity too great for the eye of man. The fox condemns the trap, not himself. Joys impregnate. Sorrows bring forth. Let man wear the fell of the lion, woman the fleece of the sheep.

The bird a nest, the spider a web, man friendship. The selfish smiling fool, & the sullen frowning fool, shall be both thought wise, that they may be a rod. What is now proved was once, only imagin’d. The rat, the mouse, the fox, the rabbit: watch the roots; the lion, the tyger, the horse, the elephant, watch the fruits. The cistern contains; the fountain overflows. One thought, fills immensity. Always be ready to speak your mind, and a base man will avoid you.

Every thing possible to be believed is an image of truth. The eagle never lost so much time, as when he submitted to learn of the crow.

The fox provides for himself, but God provides for the lion. Think in the morning. Act in the noon. Eat in the evening. Sleep in the night. He who has suffer’d you to impose on him knows you. As the plow follows words, so God rewards prayers. The tygers of wrath are wiser than the horses of instruction. Expect poison from the standing water. You never know what is enough unless you know what is more than enough.

Listen to the fools reproach! It is a kingly title! The eyes of fire, the nostrils of air, the mouth of water, the beard of earth. The weak in courage is strong in cunning. The apple tree never asks the beech how he shall grow, nor the lion, the horse, how he shall take his prey. The thankful reciever bears a plentiful harvest. If others had not been foolish, we should be so. The soul of sweet delight, can never be defil’d. When thou seest an Eagle, thou seest a portion of Genius, lift up thy head! As the catterpiller chooses the fairest leaves to lay her eggs on, so the priest lays his curse on the fairest joys.

To create a little flower is the labour of ages. Damn, braces: Bless relaxes. The best wine is the oldest, the best water the newest. Prayers plow not! Praises reap not! Joys laugh not! Sorrows weep not!

The head Sublime, the heart Pathos, the genitals Beauty, the hands & feet Proportion. As the air to a bird of the sea to a fish, so is contempt to the contemptible. The crow wish’d everything was black, the owl, that everything was white. Exuberance is Beauty. If the lion was advised by the fox, he would be cunning. Improvement makes strait roads, but the crooked roads without Improvement, are roads of Genius. Sooner murder an infant in its cradle than nurse unacted desires. Where man is not nature is barren. Truth can never be told so as to be understood, and not be believed. Enough! or Too much!

Për Don Kishotin

Nga Fan S. Noli

Ka nja njëzet a tridhjetë kryevepra letrare, të cilat s’duhet të vdesë njeriu para se t’i këndonjë. Një prej këtyre është “Don Kishoti”, i shkrimtarit spanjoll Miguel se Cervantes Saavedra. Kemi nisur ta botojmë në “Republikën” që prej dy javësh, është dhurata më e lezeçme që munt t’ju bëjmë, këndonjës të dashur. Jemi shigur që do ta shijoni. Është e pamundur të mos ju pëlqenjë. Këndojeni me vërejtjen që meriton. Çdo shpjegim i gjatë është i tepër, se “Don Kishoti” e ka brenda shpjegimin. Duket që nga kaptinat çfarë çeshit është!

Don Kishoti është një fantazmë që ka ikur nga muzeu i kohës së mesme dhe po shëtit në Spanjën gjysmë të modernizuar të shekullit të shtatëmbëdhjetë. Të vjen të qash dhe të qeshësh me ato që thotë e me ato që bën. I dehur me librat e kalorësisë, vendos ta ngjallë periudhën e feodalizmës së kryqësatave, ndonëse kësaj i kishte shkuar koha, ndonëse Spanja kishte hyrë që prej vjetësh në një fazë të re të historisë njerëzore, në periudhën nistore të kapitalizmës moderne. Don Kishoti është aty që kërkon ta kthenjë rrotën e historisë prapa. Është tipi i sojliut të vogël të fshatit, më reaksionar e më prapavajtës se aristokrati i lartë gjysme-feodal. Është tipi i ëndërronjësit që rron me prrallat e librave dhe jo me faktet e jetës. Po qëllimi i këtij reaksionari ëndërronjës është fare idealistik. Sakrifikohet për një ideal të vdekur, të ndryshkur e të zgjyrosur si armët e tij.

Në Shqipëri kemi me mijëra Don K’shotër, reaksionarë të padjallëzuar që përpiqen ta kthejnë rrotën e historisë prapa, njerës që rrojnë me prrallat dhe fantazmat e patriarkalizmës dhe feodalizmës orientale. Këta reaksionarë janë komikë, se të bëjnë të qeshësh me prapambetjen e tyre, po janë edhe tragjikë, se sakrifikohen për ato prralla dhe për ato fantazma, tamam si Don Kishoti.  

Faji i tyre, si edhe faji i Don Kishotit, është që kanë lindur tepër vonë, kur u shkoi koha… që kanë mbetur tepër prapa në një botë që ka vajtur tepër përpara.

Don Kishoti vdiq ashtu si rroi, si kalorës i kohës së mesme, i arratisur në kohën moderne.

A do të vdisnin kështu edhe shqiptarët? Ja tragjedia e Shqipërisë me shqiptarët e prapambetur. Nga kjo vdekje tragjike përpiqemi ta shpëtojmë Shqipërinë, duke e modernizuar. Në këtë vdekje e shtyjnë Shqipërinë bejlerët, dyke e lënë të mos modernizohet.

Shqiptarët e errët që refuzojnë të modernizohen, bëhen vegla të bejlerëve, dhe pa dashur e pa ditur vrasin edhe veten, edhe Shqipërinë.

Nga kjo pikëpamje, këndojeni “Don Kishotin”. Dhe ahere edhe do të qeshni, edhe do të qani. Kështu kanë qeshur e kanë qarë, dyke kënduar “Don Kishotin”, me miliona njerëz, qindra vjete me radhë. Se Don Kishoti është një tip i pavdekur. Hidhni syrin ku të doni e do ta shihni të gjallë, përpara jush, në çdo çip e në çdo çap. E kini ndofta vëlla a kushëri të parë. Sidomos e kini njëkombas, arnaut të kulluar me silah e me tizga, që me kokën prapavajtëse i bie trimërisht murit modern të çelniktë. Në daci mos u mallëngjeni. Për ta mbaruar, duhet thënë me të drejtë se vetëm faqja e katërt e “Republikës”, ku botohet “Don Kishoti” i shqipëruar, vlen pajtimin që kërkojmë për gazetën tonë. Faqet e tjera i keni darovisht…

Shqipëria, poezi nga Vesa Kamberaj

Shqipëria

Nga Vesa Kamberaj (8 vjeç, shkolla “Qemal Haxhihyseni”, klasa II)

Me këtë poezi, Vesa Kamberaj ka marrë pjesë në konkursin “Qyteti im, e ardhmja ime” / 2020.

Konkursi u organizua nga Fondacioni “Henrietta Leavitt”, në bashkëpunim me Bibliotekën “Qemal Baholli”, Elbasan.

I mora Sh-në shportës,

në të ishte manaferra.

I mora Q-në qershisë,

në të ishte ëmbëlsira.

I mora I-në iriqit,

në të ishte gjembi.

I mora P-në peshkut,

në të ishte edhe uji.

I mora Ë-në ëmbëlsirës,

në të ishte edhe shija.

I mora R-në rosës,

në të ishte dhe pellgu.

I mora I-në ibrikut,

në të ishte edhe çaji.

I mora A-në ariut,

në të ishte edhe egërsia.

I lidha të gjitha bashkë

dhe u formua Shqipëria!

Shpërndarja e certifikatave dhe librave, dhuratë për fëmijët pjesëmarrës, në konkursin “Qyteti im, e ardhmja ime”, 10 korrik 2020 / Organizuar nga Fondacioni “Henrietta Leavitt”, në bashkëpunim me Bibliotekën e qytetit, Elbasan.

Uesli Kila

Dy poezi nga Uesli Kila, “Shenjtorja Notredam” dhe “Jeta” me të cilat mori pjesë në konkursin me temë “Qyteti im, e ardhmja ime”, më 10 korrik 2020.

Konkursi u organizua nga Fondacioni “Henrietta Leavitt”, në bashkëpunim me Bibliotekën “Qemal Baholli”, Elbasan.

  • Shenjtorja Notredam

Mes flakëve të zjarrta

Plot frikë dhe shqetësim,

 Shenjtorët në gjunjë bien,

Përpara ndërtesës në paris.

S’shuhen flakët, s’shuhen lotët,

Por ka vetëm trishtim.

Petalet e trëndafilit

Midis dy kullave qëndrojnë

Veç frikë ngjallin

Veç mendime shtojnë

Detyrojnë poetët,

Poezi të shkruajnë

Dhe shkrimtarët, legjenda të ruajnë

Gjurmët e përjetshme të lodhjes

Po zhduken bashkë me flakët

Drejt qiellit të pafund.

O shenjtore Notredam

Përsa na le vallë?

Copëzat e arit që u dogjën ngadalë,

Në yje u shndërruan,

Në yje të mëdhenj!

  • Jeta

Të jetosh do të thotë,

të qash, të vuash,

të qeshësh, të shkruash.

Jeta është si një lojë,

luaje dhe në fund do të

triumfosh!

Buzëqeshi nënës dhe

thuaji “të dua”, e

më pas fillo të shkruash.

Jeta është si biçikletë,

fillon ta ngasësh e

bie shpejt.

Jeta në pëllëmbë të dorës,

mos e vrit se do pendohesh!