A forbidden song By Rev. Lazër Shantoja

A forbidden song 

By Rev. Lazër Shantoja

Translated from E. Koliqi’s “Antologia della Lirica Albanese”, Milano, 1963, by Prof. J. Torrens, S.J. 

No, do not ask these verses of me.
Destiny forbids. Though you intoxicate
this poet, still lips must close.
His heart’s song changes to a lament.
The lyre with which I wished to gain you honor
I lay down. It cannot trill with joy
if you may not be goal to my desires
but an abstract goddess only and a Muse.
Flower for others then. I, keeping my life from
love, will pass my days, unique among poets,
remembering the kiss you gave me.
In my excile the hymn of joy I raised
to Aphrodite will come down
out of the shadow of sad cypresses.

Foto kryesore: https://sq.wikipedia.org/wiki/Laz%C3%ABr_Shantoja.

Për atë që dua(m)… Nga Atjon V. Zhiti

Për atë që dua(m)… Nga Atjon V. Zhiti

Ese, statuse në facebook, recensa, poezi e përkthime të një 19 vjeçari të përhershëm

“…shpresoj që Europa të gjejë Europë tek ne…” Atjon Zhiti

Autor: Atjon V. ZHITI  Përgatiti për botim: Visar ZHITI

NJË FILLIM DRITE, I VRARË… Rrëfim nga babai i Atjonit… me copëza jete dhe e-maile…

Kisha menduar, jo rrallë, për vdekjen time. Përfytyroja time shoqe, vejushë të bukur me të zeza së bashku me djalin tonë, të gjatë e të hijshëm, sa i qeshur, po aq dhe serioz.
Nuk i doja të dëshpëruar, gjithsesi. I shihja tek linin trëndafila të kuq mbi varrin tim dhe ndjeja një si qetësi të shenjtë…
Ime shoqe u vesh vërtet me të zeza, por, ah, e pabesueshme dhe tragjike! Për djalin! E rriti gjithë përkujdesje, vërtet mama e mrekullueshme, u jam mirënjohës për atë lumturi të përbashkët që u krijua në familjen tonë. Me të drejtë latinët thoshin: na jepni nëna të mira që të bëhemi fëmijë të mirë…
Tani, kur shkojmë në vendet ku kemi qenë me djalin tonë, (teksa dalim nga shtëpia, puth gjithmonë këpucët e mëdha të Atjonit), ndjejmë se si shpirti kërkon të na shkëputet prej trupit dhe të rendë qiejve, andej ku duhet të jetë Ai. Ndalim pa frymë… dua të them diçka për Atjonin…
* * *
On Tuesday, February 11, 2014 12:58 PM, atjon zhiti
<atjonzhiti3@yahoo.com> wrote:

...kam tmerrësisht shumë qejf të botohet… Dua të botohet, ndoshta dikush e lexon dhe beson, mbas tij me radhë etj., etj., dhe vijojnë ndryshimet me ngacmime… kështu fillojnë gjërat…
Sent from Yahoo Mail for iPhone

Atjon Zhiti po sillte kështu shkrimin e tij të parë, me besimin, dyshimet dhe ngazëllimet e moshës, kurse tani, pas një viti, përmes dhembjes më të madhe e zisë për të, po plotësojmë mbase një dëshirë të fshehtë, “një amanet” të pa thënë, nxjerrjen e një libri, që ai nuk e kishte menduar fare, por, gjersa nisi të botojë, duhet të ketë qenë brenda tij si një projekt, besoj, si një kërkesë komunikimi me veten dhe botën.
Mblodhëm ndërkaq shkrimet e tij, ato pak që la, të parat i botoi vetë, një pjesë të mbetura në kompjuter, ia gjeti mami, duke shtuar dhe nga statuset që hidhte në fb, mendime dhe ide, përjetime apo përgjigje interesante, një pjesë na i dhanë shoqet dhe shokët e tij, Dea, Livia, Denisi etj., recensa librash që ua kërkonin në shkollë, nja dy i kishte ruajtur Sabiela D., poezi e përkthime “të rastësishme”, shenja të një fillimi të bukur ashtu si fëminia e tij gazmore, adoleshenca hokatare dhe mençuria e rinisë.

Nuk e dimë në do ta donte një libër të tillë, megjithatë është i tij, gjithçka e ka shkruar ai, por sigurisht do t’i dukej herët, nuk do ta pranonte, kur kishte aq shumë për të nxënë, teksa ndërgjegjësohej për fjalën dhe mendimin, thellësinë e tyre, estetikën e ndërthurjes, të cilat i vlerësonte duke iu druajtur dhe joshur njëkohësisht, në përleshjen mes të cilave po triumfonte kjo e dyta, joshja për të thënë. E ndjente dhe, nëse vetëbindej se duhej, shkruante. Po, të bëhet një libërth i hollë dhe i gjatë, fin si vetë Atjoni, na nxiti së pari gazetari Alfred Lela, ai i cili e promovoi dhe ia botoi të gjitha shkrimet e mëpastajme.

Është dhe dëshirë e fortë e miqve të tij të shumtë për ta risjellë Atjonin ashtu siç e njohën, plot ngazëllim dhe dritë…

At’jon,
që je në qiell, bir dhe shpirt! E si mund ta besojmë që ke pushuar, jo, kurrë, që të mposhti absurdi, e rëndomta dhe mizerja?
Pa u rritur mirë, t’u vërsul fundi, të mori me motorin e tjetrit, të moshatarit prej terri… përplasshëm… vdekja jote është gjallë, e pa gjykuar, ah, në ç’gjyq, në atë të fundit?…
Ti ikën, tretesh në qiellnajë, endesh yjeve, shok dhe shenjt… ndërsa emri yt, që duhej të ishte në regjistrat e universiteteve e në kartelat e bibliotekave, në kompjuterat e projekteve të së ardhmes, ka rënë në tokë, nuk e shoh dot mbi atë copëz mermeri të bardhë… ashtu gërryeshëm, që më ka kaluar në mish, e ka çarë si fatin…
Në universin bosh të ndjekim lart me sytë e ënjtur, kemi ngrirë si dy trarët e një kryqi të zi, të djegur nga rrufeja, shëmbur nga stuhia e shiu… i lotëve. Mos je ti kjo flatër zërash engjëllorë, kjo ëndërr Zoti?… Duheshe më shumë në qiell? Dhe shkove. Po edhe tokës i duheshe, bir!
Ktheje kokën e bukur, buzëqeshna! A do ta sundoje botën vetëm me buzëqeshje? Dhe me punë të pashtershme, kështu thoshe, për të mirën e njeriut… Po ti je njeriu, ti je bota… për ne asgjë nuk ka kuptim pa ty. Kthehu! Derën s’e mbyllim me çelës, të presim, pa ty s’ka as derë horizontesh,
as çelës dëshirash. Le të vijnë netët si të duan, hajdutshe, se nga vdekja s’kemi më frikë, shkove ti më parë, guximtar, s’e dimë pse, ndoshta prandaj, por nga jeta po, kemi frikë tani.
Eja ti, eja ta qetësosh gjithësinë tonë! Mbi tryezë është çanta jote, siç e le, me librat brenda, me ato vizimet e tua që vazhdojnë në lëkurat tona, përthellohen, bëhen humnera zemre, le të kullojë gjaku i dritës tënde në to, se asgjë tjetër s’i mbush dot e nuk duam t’i mbushë…

Lutemi… ka rënë më gjunjë dhimbja jonë e koha ka shtangur si e tradhtuar nga jeta. Kohë s’kemi më, vetëm të shkuar. Një kalendar tjetër na rri varur në murin prej ajri të hidhët. Ditët, stinët, viti ndahen ndryshe tani: me ty dhe pa ty. Ne besojmë në Ty, në praninë tënde gjithandej…
Amen!

Tiranë-Romë, në prag të datëlindjes tënde të 20-të.

Të dhëna për librin dhe fotot e përdorura

Redaktorë: Alfred LELA, Valbona NATHANAILI
Fotot: Nga arkiva personale e familjes.

ISBN 978-9928-190-37-6 F. 243 Tiranë: UET Press.

Foto kryesore: Ballina e librit – Foto, Atjon Zhiti, Riga, Letoni 2014.

Foto e dytë: Atjon Zhiti, student.

Foto e tretë: Kopertina e pasme e librit: Foto, “Atjoni dhe librat”, Milano, Itali 2014.

Foto e katërt: Atjoni me këngëtarët Ricardo Cocciante e Elhajda Dani.

who’s who – Jusuf VRIONI

who’s who – Jusuf VRIONI

Përgatiti: Valbona Nathanaili

Ambasador fuqiplotë i Republikës së Shqipërisë në UNESCO Periudha:  1998-2001

Datëlindja: 16 mars 1916. / Vendlindja:  Korfuz, Greqi / Ndërruar jetë: 25 maj 2001.

Diplomë: Ekonomi në L’École des hautes études commerciales, Jouy-en-Josas, Yvelines dhe Drejtësi në Instituts d’études politiques  / Gradë shkencore: Përkthyes. / Gjuhët e huaja: Frëngjisht, anglisht, italisht.

Bashkëshortja: Agi. / Fëmijët:  Djali i vetëm, Alan.

Motoja: Kam kënaqësi kur gjej vështirësi në punë. Puna e mirë nuk del kollaj.

Vitet e tij të para i kaloi në Korfuz e më pas në Berat.

  • 1925 Pas emërimit të babait, Ilias bej Vrioni, si Ministër i Jashtëm dhe Ministër i Plotfuqishëm në Paris, familja e tij u shpërngul në Paris. Ciklin e ulët dhe të mesëm arsimor Jusuf Vrioni e kreu pranë liceut “Janson de Sailly”, Paris dhe atë të lartë në “L’École des hautes études commerciales”, Jouy-en-Josas, Yvelines dhe në “Instituts d’études politiques” të Parisit.
  • 1939 Rikthehet në Shqipëri, por shpërthimi i Luftës së Dytë Botërore e detyron të shpërngulet po atë vit në Romë.
  • 1943 Rikthehet në Tiranë.
  • 13 Shtator 1947 Arrestohet dhe akuzohet për spiunazh dhe agjitacion e propagandë. Në atë kohë punonte si përkthyes te Bashkimi i Grave të Shqipërisë.
  • Korrik 1950 Dënohet me 15 vite heqje lirie dhe punë të detyruar. Lirohet në fund të vitit 1960 dhe internohet në Fier për një periudhë disamujore.
  • 1959 Njihet me bashkëshorten e ardhshme, Agin, një të diel korriku në plazhin e Durrësit. Martohen më prill 1963.
  • 1962, qershor Transferohet në Shijak të Durrësit, bashkë me mamanë.
  • 1963 Transferohet në Tiranë dhe jeton te shtëpia e së shoqes, Agit. Po këtë vit bën pasaportizimin në Tiranë.
  • Emërohet në Tiranë si përkthyes, pranë Shtëpisë Botuese “8 Nëntori”.
  • 1963 Fillon për herë të parë të përkthejë Kadarenë, veprën e tij “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”. Romani botohet në frëngjisht më 1968 me titull “General de l’armée morte” nga Shtëpia Botuese “Naim Frashëri” dhe në Francë më 1970, por në të dyja botimet frëngjisht mungon emri i përkthyesit.
  • 1978 Botohet përsëri në Francë, në frëngjisht, libri i dytë i Ismail Kadaresë “Dimri i madh”, por këtë radhë është edhe emri i përkthyesit, Jusuf Vrioni.
  • Instituti i Studimeve marksiste-leniniste.
  • 1979 Udhëton drejt Suedisë, për të përfunduar përkthimin e vëllimit të parë të “Shënime për Kinën”.
  • 1984 Pëson një infarkt
  • 1985 Udhëton drejt Italisë, për një vizitë të specializuar mjekësore dhe për të takuar të motrën. Arrin të flasë dhe takohet me miqtë e viteve të paraluftës: Susanna Agnelli, në atë kohë zëvendëssekretare shteti në Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe më 1995 Ministre e Jashtme e Italisë, e para femër në këtë post; Gianni Agnelli, pronar i Fiatit dhe njeriu më i pasur i historisë moderne të Italisë; Sharl Bertran, ish-shok në L’École des hautes études commerciales, Jouy-en-Josas, Yvelines.
  • 1987 Kthehet përsëri në Itali për një shërbim më të specializuar mjekësor.
  • 1989 Viziton Parisin, me këmbënguljen e Iv Maben, një zyrtar i Lartë i Ministrisë së Punëve të Jashtme që kishte vizituar Tiranën. Bashkë ishin takuar në Muzeun Historik Kombëtar, me rastin e hapjes së një ekspozite të librit francez. Vizita shoqërohet me takime të shumta dhe një konferencë për veprën e Kadaresë dhe problemet e përkthimit nga shqipja në Institutin e Studimeve të Larta Sociale.
  • Deri më 1990 është përkthyesi kryesor i fjalimeve të Enver Hoxhës dhe i materialeve të PPSH në frëngjisht; përkthyes i shumë teksteve zyrtare të Ministrisë së Punëve të Jashtme.
  • 1990 Përsëri në Paris.
  • Kryetari i Komitetit Shqiptar të Helsinkit për të Drejtat e Njeriut.
  • 1997 Zhvendoset në Paris.
  • 1998 Emërohet Amabasor i Republikës së Shqipërisë në UNESCO
  • 25 maj 2001 Ndërron jetë. Më 4 korrik 2001 trupi i Vrionit udhëton për në atdhe, ku prehet edhe sot.

Njihet si përkthyesi zyrtar i Ismail Kadaresë në frëngjisht.

 Botime: Përkthime (listuar jo të gjitha)

  • 1962 Përkthen në frëngjisht një përmbledhje me novela të Dhimitër Shuteriqit.
  • 1968 Le Général de l’armée morte. Gjenerali i ushtrisë së vdekur. Tiranë: Shtëpia Botuese “Naim Frashëri”.
  • 1970 Le Général de l’armée morte. Gjenerali i ushtrisë së vdekur. Paris: Albin Mechel, 288 f.
  • 1972Les tambours de la pluie. Paris: Hachette, 342 f. Kështjella. Romani Kështjella i Ismail Kadaresë fillon të përkthehet nga Jusuf Vrioni ndërkohë që libri nuk kishte dalë akoma në qarkullim.
  • 1973 Chronique de la ville de pierre. Kronikë në gur. Paris: Hachette.
  • 1978 Le Grand Hive. Dimri i madh. Paris: Emri i përkthyesit, Jusuf Vrioni, përsëri mungon.
  • 1981 Le Pont aux trois arches. Ura me tri harqe. Paris: Fayard.
  • 1982 (2 nëntor)Chronique de la ville de pierre. Kronikë në gur. Paris: Gallimard, 315 f.
  • 1986 Qui a ramené Doruntine. Kush e solli Doruntinën. Paris: Fayard.
  • 1989 (23 mars)Le Crépuscule des dieux de la steppe. Muzgu i perëndive të stepës. Paris: Gallimard, 218 f.
  • 1989 Ura me tri harqe. Le pont aux trois arches. Paris: Fayard, 152 f.
  • 1991Invitation à l’atelier de l’écrivain. Ftesë në studio. Paris: Fayard, 217 f.
  • 1994Les tambours de la pluie. Kështjella. Paris: Fayard, 218 f.
  • 1995 (1 janar)La légende des légendes. Legjenda e legjendaveParis: Groupe Flammarion, 275 f.
  • 1995 Dialogue avec Alain Bosquet. Dialog me Alain Bosquet. Paris: Fayard, 218 f.
  • 1996 Shqiponja L’AigleParis: Fayard, 152 f.
  • 1997 Le Firman aveugale suivi de la grande muraille et de le vol du sommeil royal. Qorrfermani. Paris: Editions Stock, 125 f.
  • 1998 (15 prill, botimi i parë)Trois chants funèbres pour le Kosovo.Tri këngë zie për Kosovën. Paris: Fayard, 119 f.
  • 1998 (1shtator)Mauvaise saison sur l’Olympe: tragédie de Prométhée et d’un groupe de divinités en quatorze tableaux. Stinë e mërzitshme në Olimp: tragjedia e Prometheut dhe e një grupi hyjnish në 14 dukje. Paris: Fayard, 218 f.
  • 1999 (3 mars) La ville sans enseignes. Qyteti pa reklama. Paris: Editions Stock, 153 f.
  • 2000 (5 janar, botimi i parë)Il A fallu ce deuil pour se retrouver: journal de la guerre du Kosovo. Ra ky mort e u pamë: ditar për Kosovën, artikuj, letra. Paris: Fayard, 244 f.
  • 2006 Froides fleurs d’avril. Prill i thyer. Paris: Librairie générale française, Le Livre de Poche.
  • 2009 (15 prill)Qui a ramené Doruntine? Kush e solli Doruntinën? Paris: Éditions Larousse, 220 f.

Botime: Autor

1998 Mondes Effaces: Souvenirs D’un Europeen. Jusuf Vrioni. Paris: Editions J.C. Lattes, f. 318. Përgatitur nga studjuesi dhe romancieri francez Eric Fay.

2008 Libri përkthehet në shqip nga Viktor Kalemi, me titull “Kujtimet e një evropiani. Psherëtima fati”, Tiranë: Albimazh, 263 f.

Çmime

  • 2006 Ministria e Kulturës, Turizmit, Rinisë dhe Sporteve e Republikës së Shqipërisë krijoi çmimin “Jusuf Vrioni”me motivacion: “Për mirënjohjen dhe vlerësimin e përkthyesve me kontribut të çmuar në njohjen dhe promovimin e letërsisë shqipe në gjuhë dhe kultura të huaja”.
  • 2001, 18 Qershor “Qytetar Nderi” i Beratit.
  • 1998, 22 Maj Chevalier de la Légion d’HonneurPër kontributin e tij të pasur në gjuhën frënge, dekorohet nga Republika Franceze me urdhërin.
  • 1998 “Penda e Artë”
  • 1994 Le Prix Halpérine-Kaminsky Consécration attribué pour l’ensemble de l’œuvre: “Yusuf VRIONI pour sa traduction de l’oeuvre d’ Ismaël Kadaré (Albanais)” nga “Societe des Gens de letters”.
  • 1993 “Qytetar Nderi” i Arles, nga Kryetari i bashkisë së qytetit, Michel Vauzelle, ish-ministër i Drejtësisë gjatë presidencës Mitterrand.
  • Urdhërin e punës “Naim Frashëri”

Përkthimet në anglisht të veprave të Kadaresë janë bërë, kryesisht, nga David Bellos, mbi bazën e frëngjishtes së Vrionit. Më poshtë janë sjellë dy tituj, Piramida dhe Kështjella:

Botimi shqip: 1992 Piramida.  Ismail Kadare. Tiranë: Çabej MÇM, 139 f. (ribotuar: Onufri, 2010, 183 f.) / Botimi frëngjisht: 1994 La Pyramide (Le Livre de Poche). Paris: Fayard, 158 f. / Botimi anglisht: 1996 Pyramid. Ismail Kadare Përktheu në anglisht: David Bellos (transl. from the French of J. Vrionit). New York: Arcade, 161 f.

Botimi shqip: 1970 Kështjella.  Ismail Kadare. Tiranë: Naim Frashëri, 237 f. / Botimi frëngjisht: 1972 Les tambours de la pluie. Ismail Kadare. Paris: Hachette, 342 f. / Botimi anglisht: 2008 The siege. Ismail Kadare. Përktheu në anglisht: David Bellos (This translation made from the French translation by Jusuf Vrioni of the Albanian original). New York: Canongate, f. 328.

Kanë thënë:

Tedi Papavrami, violinist, përkthyes, shkrimtar:  

Kur Jusufi më flet në frëngjisht, gjë që e bën gjithmonë kur gjendemi vetëm të dy, intonacionet e tij në këtë gjuhë e veshin atë me një personalitet tjetër. Pa njohur Francën dhe Parisin, për ata që kanë jetuar vetëm në Shqipëri, është e vështirë të kuptojnë se sa francez është Jusufi, francez dhe parizian, nga koka tek këmbët. (“Fugë për violinë”. Tiranë: UET Press, 2014:f.138)

Elegant … me buzëqeshje dashamirëse. (Fugë për violinë”. Tiranë: UET Press, 2014: f. 107)

Eric Fay, studiues dhe romancier francez:

A mundet vallë që Europa e sotme, historia bashkëkohore, të sjellë fate kaq të vetëtimta dhe çoroditëse, të çrregullta dhe të pasura si ai i këtij njeriu? Fëmijëri si ajo që përshkruan Nabokovi, rini të artë të shoqëruar me studime të gjata, të cilat prodhuan një mendje të aftë për të interpretuar situata shumë të koklavitura dhe për të debatuar në një sërë disiplinash… (“Kujtimet e një evropiani. Psherëtima fati”. Tiranë: Albimazh, 2008:5-6)

 

 

“Fitimtarët” e Campbell  Nga Valbona Nathanaili

“Fitimtarët” e Campbell 

Nga Valbona Nathanaili

Refleksione rreth librit “Fitimtarët. Dhe si e arrijnë suksesin”, Autor Alaistar Campbell

Botues: UET Press ISBN 978-9928-190-55-0/ f. 424, Çmimi 1 200 lekë

Përktheu nga origjinali: Anjeza Xhaferaj

Titulli në original: WINNERS AND HOW THEY SUCCEED

 

Alastair Campbell është i njohur në Shqipëri. Për ata që politikën e kanë “punë”, politikanë ose njerëz që janë në shërbim të saj, emri i tij shpesh lidhet me një emër tjetër të dashur për ne, shqiptarët, Tony Blair. Bashkë janë takuar për herë të parë, më 1983, kur Blair hynte në Parlament si deputet i thjeshtë i laburistëve, ndërsa Campbell raportonte, si gazetar politik, për “Mirror”. Takimi u shndërrua shumë shpejt në miqësi dhe, më 1994, kur Campbell i bashkohet zyrtarisht ekipit të Blair, miqësia e tyre hyn pothuaj në kufijtë e legjendës: për afro 9 vjet ka qenë një nga bashkëpunëtorët më të afërt, drejtor komunikimi dhe këshilltar, admirues i guximit të Blair dhe kritizer i tij dhe i ministrave të kabinetit që Blair drejtonte. Për gazetaren Ilva Tare, Campbell është “i sjellshëm dhe arrogant, sharmant dhe miqësor, i ndershëm dhe miqësor, i gjatë dhe i papërpunuar, interesant dhe i mprehtë”. “Mbi të gjitha, i sinqertë. Kurrë më parë nuk kisha takuar dikë të fliste aq hapur për dobësitë e tij. Alastair-i e bënte këtë me një lehtësi mbresëlënëse, – shprehet Tare”.

Ali, sikundër e thërrasin shumë nga miqtë e tij, e zgjeroi shumë shpejt rrethin e të njohurve në Shqipëri, me botimin në shqip, më vitin 2012, nga UET Press, të librit me titull “Vitet me Tony Blair, ditari i zëdhënësit të kryeministrit britanik”. Sikundër shprehet Campbell “Shpresa ime, me këtë libër, është të ndihmojë në portretizimin e një burri me vizion dhe energji të pamata, i cili ishte i vendosur të përdorte kohën e tij në pushtet për të bërë diferencën dhe për të sjellë shumë ndryshime për mirë”. Me gjithë çmimin pak të kripur, – libri kushton 1500 lekë, “Vitet me Tony Blair”, shumë shpejt, u shndërrua në një nga librat më të shitur.

Campbell vjen përsëri në shqip me një libër të ri “Fitimtarët. Dhe si e arrijnë suksesin”, përkthyer nga Anjeza Xhaferaj, pedagoge e shkencave sociale pranë UET. Pas largimit nga politika e vijës së parë, – shprehet Campbell në parathënie, zbulova se shumë prej bizneseve punonin pa objektiva, ishin të varfëra në strategji, fushata, komunikim e menaxhim krizash dhe, shumë të tjera, ose nuk kishin taktika, ose ngatërronin strategjinë me taktikën. Për këtë arsye, shpjegon autori, fokusi në librin “Fitimtarët” është tek ata që kanë treguar se kanë aftësinë për të fituar, që konkurrencën e kanë shfrytëzuar si mundësi për të ecur përpara dhe se si (nëse) mjetet dhe strategjitë e përdorura prej tyre, mund t’i transferojmë e zbatojmë në jetët tona, se si botë, në dukje aq të ndryshme, si ajo e sportit, politikës dhe biznesit mund të mësojnë nga njëra-tjetra.

Fitimtarët e Campbell janë sportistë elitarë, biznesmenë të suksesshëm, menazherë të dashur e jetëgjatë në fushën e futbollit e të modës dhe politikanë të admiruar e karizmatikë. Për secilin nga personazhet, në përputhje me linjën e analizës se çfarë i ka bërë më shumë të suksesshëm se të tjerët, ose pse duhet t’i kemi si modelin e “Fitimtarëve”, sjell citime të tyre, bashkëbisedime e intervista të zhvilluara, shembuj nga jeta, si flasin e punojnë, si bashkëpunojnë, si i kanë shfrytëzuar rrethanat, si e konceptojnë konkurrencën, motivohen më shumë nga suksesi apo nga frika e humbjes, si mësojnë nga dështimet etj.

Sipas “The Telegraph”, ideja e madhe te shumë nga personazhet e librit të Campbell është se, më shumë se suksesin, “urrejnë”  humbjen. “E urrej humbjen më tepër nga sa dua fitoren”, thotë Brailsford në një bashkëbisedim me Campbell. “Ishim numri tre, por silleshim si të ishim numri një dhe nuk pranonim, për vite me radhë, të merrnim përgjegjësitë e dështimit e të neglizhimit. Do ishte më mirë të ishim numri një dhe të silleshim si numri dy,” – shprehet Justin King, ish-drejtori ekzekutiv i supermarketeve Sainsbury.

Për John Crace i “The Guardian”, “Fitimtarët” e Campbell janë të lumtur të punojnë në trusni dhe nuk rreshtohen në “zonën e komfortit”. Fjalimi i Edi Ramës, mbajtur në konventën e Partisë Socialiste para zgjedhjeve të 2013, – sipas propozimit të Campbell dhe aprovimit të menjëhershëm të vetë Ramës, fillon me një seri seri klipesh, ku njerëzit e filmuar nuk thonë pse do të votonin pro tij, por përse nuk do ta bënin një gjë të tillë. “Sapo delegatët e partisë kaluan tronditjen e depërtimit të kundërshtarëve e të armiqve të paftuar në konventën ku ata valëvisnin flamujt e partisë dhe brohorisnin, Rama nisi të shpjegojë se, që partia të fitonte, duheshin ballafaquar bindshëm, më parë, pikërisht këta njerëz”, – shkruan Campbell.

“Fitimtarët” e Campbell janë bërë për ditë nga pak. Ata dinë të ndërtojnë strategji, si strategu José Mourinho, që ka dy fjalë kyç: kontroll dhe talent, ose kancelarja gjermane Angela Merkel, që të gjithë strategjinë e saj e ndërtoi mbi bazë të një objektivi “Të shpëtojë eurozonën”; të udhëheqin, si Anna Wintour; të punojnë në skuadër, si Edi Rama; të jenë të vendosur, si Gorbachev; të mos shkëputen nga realiteti ku jetojnë, si Theodore Roosevelt, me thënien e famshme “Mbaji sytë tek yjet dhe këmbët në tokë”, ose Tonny Blair me parimin “sinqeritet maksimal, për të pasur besim maksimal”; të zgjedhin njerëzit me të cilët punojnë, si Bill Gate dhe Jack Welch;

Për Aldwyn Cooper i “The Huffington Post” fitimtarët e Campbell gëzojnë respektin e të gjithëve, jo sepse të gjithë mendojnë si ta, por sepse fitimtarët gjithçka e ndërtojnë në funksion të asaj që besojnë dhe të bëjnë të besosh në ëndrrën e tyre, si Nelson Mandela, Alex Ferguson, Jose Mourinho, Tony Blair dhe Willey Walsh.

Të pakët janë librat që kanë kaq shumë të dhëna, ngjarje, informacion, grimca nga jeta e përditshme të njerëzve që e kanë arritur suksesin jo si rastësi, por falë një pune këmbëngulëse e dëshire të pamatë. Nëse Alastair Campbell do të shkruante një vëllim të dytë të këtij libri, personazhi i parë duhet të jetë vetë ai.

Përmbajtja

PJESA I Trinia e Shenjtë. Kapitulli 1 Strategjia / Kapitulli 2 Udhëheqja / Kapitulli 3 Shpirti i ekipit / Kapitulli 4 Strategu: José Mourinho Kapitulli 5 Udhëheqësi: Anna Wintour Kapitulli 6 Lojtari i skuadrës: Edi Rama

Pjesa II Gjithçka është në mendje. Kapitulli 7 Mendësia e duhur / Kapitulli 8 Mendja ekstreme / Kapitulli 9 Pushteti i projektimit/ Kapitulli 10 Mendësia e një fitimtari të pamposhtur: Floyd Mayweather

Pjesa III Të dalësh mbi turmën. Kapitulli 11 Guximi / Kapitulli 12 Risia /  Kapitulli 13 Të dhënat / Kapitulli 14 T’i shndërrosh të dhënat në risi të guximshme: nga Formula 1 tek Narendra Modi

Pjesa IV Kthimi i pengesave në përparësi. Kapitulli 15 Menaxhimi i krizës / Kapitulli 16 Ringritja Kapitulli 17 Shpirti fitues i Australisë / Kapitulli 18 Mbretëresha: një fitimtare e vërtetë britanike / Konkluzion. Arti i të Fituarit.

Sonata e lisit. Poezi nga Thimjo Nathanaili

Sonata e lisit. Poezi nga Thimjo Nathanaili

Botues: Streha, Tiranë, janar 2015 F. 48 Çmimi 500 lekë

Foto e ballinës kryesore: “Le chene”, Paul Cezanne

Për redaktorin e përmbledhjes me poezi, z. Zimo Krutaj, metafora udhëton në kohë, një udhëtim i nisur që nga koha e grekërve të lashtë. Thimjo ka qenë, me sa duket, në stacionin e duhur për ta bërë pjesë të krijimtarisë së tij. Poezitë përçojnë dashuri, mendim të thellë e filozofi. Në këtë përmbledhje veçojmë Ti yll nuk jeLisiShpirti si detidhe Koha e njeriut ose “Fati i njeriut“. Poezitë janë shkruar gjatë vitit 2014.

 TI YLL NUK JE…

Kur i dehur nga dashuria

Mes pasionit “yll” të thashë,

Isha i çmendur nga lumturia

Dritë pashë në sytë e tu, o vashë.

Por tek shkruaj mbi të bardhën kartë

Fjala “yll” tani  s’më pëlqen;

Se është thjesht një masë e zjarrtë

Që mes territ të natës shkëlqen.

Sa larg prej nesh ndrin ylli! Miliona vjet

dritë për të shkuar tek ai;

Por ne të dy s’kemi veç një jetë

Dhe brenda saj vetëm një dashuri…

Si yllin nga larg nuk dua të të shikoj

Por dëshiroj të jesh përjetësisht me mua:

Të prek, të përqafoj, me puthje të të mbuloj

E zjarrin e mijëra yjeve të ndjej në buzët e tua.

                                               Mars 2014

LISI

Nga lisi i lartë, i vjetër

Një gjethe e verdhë u shkëput,

U end, vallëzoi në ajër

Dhe u preh mbi tokën e butë.

Një erë e lehtë pas pak nisi,

Lisin e futi në drithërimë,

“Nuk ju mbaj dot” u ankua lisi

dhe gjethen e dytë nisi fluturim …

Ditë më pas lisi ish i zhveshur

Tokës ia kish falur gjethet një nga një,

E prapë i drejtë, krenar e i bukur,

Kur gjethe të blerta s’kishte më asnjë!

Në lisin e moçëm, të pafund, të Jetës,

Si gjethet e blerta jemi edhe ne:

Zverdhemi, vyshkemi nga ligji i Kohës,

Biem aty ku lisi ka rrënjët, në dhe…

                                             Mars-prill 2014

 SHPIRTI SI DETI

I madh, i pafund është ky det…

Kufijtë e shpirtit vallë kush i njeh?

Ngjyrat që deti përçon janë shumë

E kaltra është veç një, të tjerat pa fund!

Kështu dhe ngjyrat e shpirtit njerëzor

Larmi e pa fund, mozaik trillesh a s’janë?

Ja tani deti është i qetë, sikur fle

Në një heshtje solemne ai dremit.

Dhe befas sërish nga gjumi ai zgjohet

Fryhet, shkumëzon, oshëtin e tërbohet,

Si shpirti njerëzor që nga qetësia e paqja ikën

Tronditet, me shkulme, përzien gëzimin me frikën.

Deti, kryevepër e natyrës, sa i bukur:

Një mrekulli e shtrirë në pafundësi.

Ashtu dhe Zoti i madh tej vdekjes, o njeri

Krijoi shpirtin tënd që rron në përjetësi.

                                         Prill 2014

KOHA E NJERIUT ose “FATI I NJERIUT”

Në viset e bukura buzë një deti të magjishëm

Na ishte një kohë, një kohë tepër e gjatë

Njerëzit jetuan siç mundën, jo siç deshën

Më thotë një mik: “ish kohë e zezë, veç natë…”

 

Mbase ke te drejtë miku im, fati yt,

jeta jote, vërtet ka qenë e zezë, veç natë

U dhunove, u burgose, të morën lirinë

Ndaj mendon se populli ish rob, ish sakat;

 

Nuk dua të ta shtoj në shpirt mërzinë,

Pse jeta me ty u tregua brutale, e egër.

Të mori gëzimet, ëndrrat, rininë

Mëshira tash s’ka vlerë, se s’ka jetë tjetër.

 

Koha e errët është e shekullit që kaloi

Në histori është gjysma e dytë e saj

Në këto troje ky popull eci e dikur vrapoi

Endërroi të ardhmen që do vinte paskëtaj.

 

Por koha që iku s’ishte veç e zezë

Për shumë prej njerëzve ish e bardhë;

Se e tillë, miku im, jeta është

Kohët me fat janë si të detit valë.

 

E thjeshtë, e varfër, e bukur, intime

Fëmijëria jonë ka qenë, me lojëra pa fund;

Pastaj shkolla, me libra, fletore, provime

Ashtu siç jetohet kjo moshë gjithkund.

 

Rininë, ah, rininë, i dashur mik

E jetuam siç mundëm, jo siç deshëm

Me pak hapësirë, dashuri, sport…

Veç njerëzit i deshëm vërtet, jo rrejshëm.

 

Sa herë kam qeshur, fort, me shpirt,

Kur ti, zemërplasur me lot ke qarë.

Kam përjetuar veç jetën time, të miat ditë

Jetën e tjetërkujt s’kam prekur, s’kam ngarë.

 

Në gëzime e dasma kemi kënduar, kërcyer

Të dehur nga rakia, hequr këmbën zvarrë;

Ashtu, si në heshtje, kokulur, me lot, zemërthyer

Të dashurit e shokët kemi përcjellë në varr.

 

Me ty dua të jem i sinqertë i dashur mik:

Të keqen, padrejtësinë, e kam urryer kaherë,

Ata që pas krahëve ty të quanin “armik”,

Sot prap’ gënjejnë, për kohën vjellin “vrer”!

 

Të lutem, mos kërko asnjëherë

“Kohën” qe jetuam ta shaj, ta përbalt;

Ato që thamë, i menduam dhe i bëmë

“Mirë” apo “keq” i gjykon veç Ai lart!

 

Më në fund të jesh i qetë, miku im:

Të kam dashur në “kohën” dje dhe sot.

Të keqen e kam luftuar tërë jetën me fjalë

Ndoshta kot, se me dritë e errësirë është kjo botë.

                                                          Shtator 2014

 

who’s who – Piro MILKANI

who’s who – Piro MILKANI

Përgatiti: Valbona Nathanaili

Pasioni / hobi: Udhëtimi, njohja e vendeve dhe kulturave të ndryshme.

  • 1940 Familja transferohet në Korçë.
    1955 Përfundon studimet e mesme pranë gjimnazit “Raqi Qirinxhi”, Korçë.
    1961 Mbaron studimet e larta, Fakultetit i Filmit, Pragë, Çekosllovaki. Punimi i diplomës është filmi artistik “Urrejtja”.
    1961-1967 Drejtor fotografie pranë Kinostudios “Shqipëria e re” për filmin dokumentar dhe artistik.
    1967-1991 Pedagog i Jashtëm pranë Institutit të Lartë të Arteve (sot Akademia e Arteve) në lëndën e historisë dhe artit të kinemasë.
    1968- 1990 Regjizor pranë Kinostudios “Shqipëria e re” për filmin dokumentar dhe artistik.
    1991-1993 Drejtor i kinofikimit pranë Kinostudios “Shqipëria e re”.
    1992 Themelon kompaninë private filmike “Bunker Film”.
    1998-2002 Ambasador fuqiplotë i Republikës së Shqipërisë në Republikën Çeke / Ambasador fuqiplotë i Republikës së Shqipërisë në Republikën Sllovake (jorezident) / periudha: 1998-2002
  • 2002 dhe në vazhdim Kineast i pavarur dhe pedagog i jashtëm pranë Akademisë së Filmit dhe Multimedias “Marubi”, Tiranë.

Regjizor në filmat artistikë me metrazh të gjatë

  • 2008, 14 mars. Smutek paní Šnajderové (Titulli original. Në shqip: Trishtimi i zonjës Shnajder) Regjisor së bashku me Eno Milkani. Prodhim i Studio Fáma 92. Në shqip dhe çekisht. Bashkëprodhim shqiptaro-çek. Filmi ka arritur të shfaqet në shumë festivale ndërkombëtarë dhe ka marrë katër çmime. Në festivalin e 26-të Ndërkombëtar të Filmit të Vendeve të Mesdheut në Aleksandri u vlerësua për “skenarin më të mirë”. Sikundër shprehet Milkani “Filmi na dha shumë shqetësime në planin financiar, por kënaqësi pafund në planin artistik”.
    • 1990 Ngjyrat e moshës. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1988 Pranvera s’erdhi vetëm. Kinostudio “Shqipëria e re”. Filmi ka fituar “Kupën e Festivalit” të filmit Shqiptar, organizuar nga Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1987 Eja! Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1985 Në kufi të dy legjendave. Kinostudio “Shqipëria e re”.
  • 1986 Në prag të jetës. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    1984 Militanti. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1983 Fraktura. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1982 Besa e kuqe. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1981 Në kufi të dy legjendave. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1980 Shoqja nga fshati. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1979 Ballë për ballë. Kinostudio “Shqipëria e re”. Filmi ka fituar “Kupën e Festivalit” të filmit Shqiptar, organizuar nga Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1977 Shembja e idhujve. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1976 Zonja nga qyteti. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1974 Çifti i lumtur. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1973 Festa e madhe. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1971 Kur zbardhi një ditë. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1969 Përse bie kjo daulle. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1967 Ngadhënjim mbi vdekjen. Kinostudio “Shqipëria e re”. Sipas Milkanit, muzika e këtij filmi u bë hymn për shoqatën e grave kineze që kishin luftuar kundër imperializmit japonez.
    • 1966 Oshëtimë në bregdet. Film artistik. Kinostudio “Shqipëria e re”

Drejtor fotografie në filmat artistikë

  • 1973 Festa e madhe. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1963 Detyrë e posaçme. Kinostudio “Shqipëria e re”.

Regjizor në filmat dokumentarë

  • 1994 Hic leones sunt. (Këtu jetojnë luanët)
    • 1969 Festivali 7-të i fëmijëve. Kinostudio “Shqipëria e re”.

Drejtor fotografie në filmat dokumentarë

  • 1974 Një firmë e hekurt. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1966 Vangjush Mio. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1965 Vitet e para. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1963 Detyrë e posaçme. Kinostudio “Shqipëria e re”.
    • 1961 Kalitja. Kinostudio “Shqipëria e re”.

Producent

  • 2012 Kryekënga e Kombit. U shpall si filmi më i mirë dokumentar në Festivalin e Filmit Shqiptar më 2012. Skenari dhe regjia Petrit Ruka.
    • 2012 Skënderbeu. Restaurim, dublim.
    • 2011 Matanë lumit. Film artistik me metrazh të mesëm, fitues i disa çmimeve ndërkombëtare. Regjia Sabir Kanaqi. Skenar Vladimir Prifti.

Skenarist në filmat

  • Kur zbardhi një ditë (bashkautor); Çifti i lumtur (bashkautor); Trishtimi i Zonjës Shnajder (bashkautor).

Aktor në filmat

  • 2005 Syri magjik. Prodhim shqiptar.
    • 2000 …kai to treno paei ston ourano. (Treni shkon drejt qiellit) Prodhim qipriot.
    • 1994 L’America. Milkani interpreton rolin e Selimit. Regjisor Gianni Amelio. Prodhim i Cecchi Gori Group.
    • 1960 Srpnová nedele. (E diela e gushtit) Prodhim çek.

Autor

  • 1997 Débuts de la photographie en Albanie, 1863-1967. Autorë: Gérard Girard. Në bashkëpunim me Gegë Marubi (parathënie), Piro Milkani (parathënie), Pirro Naçe (parathënie). Paris: Universite de Vincennes à Saint-Denis, 58 f., me il.

Përkthime

  • 2012 Opera e leckamanëve. Titulli në original “The Beggar’s Opera”, baladë në tre akte, shkruar më 1728 nga John Gay, mbështetur në idenë e Jonathan Swift dhe muzikë të Johann Christoph Pepusch. Veprës i janë bërë disa përshtatje, në kohë dhe nga autorë të ndryshëm. Më 1975, Václav Havel krijoi një përshtatje në çekisht të veprës. Piro Milkani e përkthen nga çekishtja dhe e përshtati për teatrin shqiptar të Shkupit.
    • 2012 Nga Çaslavi në Hollywood. Autobiografia e Miloš Forman. Titulli në original “Co ja vim?” Autorë Miloš Forman & Jan Novák. Përktheu nga origjinali Piro Milkani. Tiranë: Onufri, 300 f., 10 fl. me foto.
    • 2004 I kam shërbyer mbretit të Anglisë. Titulli në original “Obsluhoval jsem anglickeho krale” Autor: Bohumil Hrabal Përktheu nga origjinali: Piro
    Milkani. Tiranë: Korbi, 210 f., çmimi 500 lekë.

Vlerësime e çmime

  • 2014 Çmimin e mirënjohjes, dhënë nga Digitalb si nismëtar dhe bashkëpunëtor në restaurimin e filmit “Skënderbeu” (së bashku me Eno Milkani dhe Esat Mysliu).
    • 2013 Çmimi special i karrierës, nga Akademia “Kult”
    • 2013 Çmimin e karrierës, në Festivali i 6-të Ndërkombëtar të Filmit, Durrës.
    • 2012 Qytetar nderi i qytetit të Korçës, titull i dhënë me rastin e 100 vjetorit të Pavarësisë nga Këshilli Bashkiak Korçë me motivacionin “Për kontribut të shquar në kinematografi”.
    • 2012 (12-19 shtator) Piro Milkani është President i Jurisë Ndërkombëtare në Festivalin e 28-të Ndërkombëtar të Filmit të Vendeve të Mesdheut,
    Aleksandri, Egjipt. Anëtarë: Fatehy Abdel-Wahab, Egjipt; Nedal Debs, Siria; Libleba; Laila Yorgo, Greqi; Valeiry Pender Akoveski, Rusi; Sadai Enshezo, Turqi.
    • 2011 Anëtar në Jurinë Ndërkombëtare të Festivalit të katërt Ndërkombëtar të Filmit “East & West. Classics and avantgarde”, Orenburg, Rusi. Festivalin e përshëndetën: A. Avdeev, Ministër i Kulturës së Federatës Ruse; Yury Berg, Guvernator i Orenburg; Grigory Ivliev, zëvendës Kryetar i Dumës dhe kryetar i Komitetit për Kulturën; V. Telnov, Kryetar i Departamentit të Kinematografisë, pranë Ministrisë së Kulturës së Federatës Ruse; Sergei Lavrentyev, Drejtor i programeve, IFF “East & West. Classics and Avant-Garde”; Tatyana Voronetskaya, Presidente e festivalit. Juria ndërkombëtare përbëhej nga: Ali Khamraev, regjizor, skenarist (Uzbekistan); Piro Milkani, regjizor, skenarist, fotograf (Shqipëria); Sofia Kuzeva-Tschernev, Aktore (Bullgaria); Andrea Piersanti, gazetar, autor, organizator për TV dhe radio (Itali, RAI).
    • 1988 Artist i Popullit.
    • 1980 Artist i Merituar.
    • 1968 Çmimin e Republikës për filmin “Ngadhënjim mbi vdekjen”.
    • 1967 Urdhërin Naim Frashëri për filmin “Oshëtimë në bregdet”.

Gjatë periudhës 1998-2002, kur Piro Milkani ushtronte detyrën e Ambasadorit

President i Shqipërisë: Rexhep Mejdani (Partia Socialiste) / Kryeministra të Shqipërisë: Pandeli Majko (Partia Socialiste), Ilir Meta (Partia Socialiste).
Ministra të Jashtëm: Paskal Milo (Partia Social-Demokrate), Arta Dade (Partia Socialiste).
President i Çekisë: Václav Havel / President i Sllovakisë: Rudolf Schuster / Kryeministra të Çekisë: Miloš Zeman / Kryeministër i Sllovakisë: Mikuláš Dzurinda / Ministër i Jashtëm i Çekisë: Jan Kavan, Cyril Svoboda / Ministër i Jashtëm i Sllovakisë: Eduard Kukan.

Foto kryesore: Foto e marrë më 10 tetor 1998. Ambasadori Piro Milkani i dorëzon letrat kredenciale Presidentit të Republikës Çeke, Václav Havel.

Foto e dytë: Piro Milkani, foto e vitit 2013.

Foto e tretë: Posteri i filmit “Trishtimi i znj. Shnajder”, kompozim.

Ambasadorët tanë. Pikëtakime të diplomacisë me krijimtarinë. Autor Valbona Nathanaili

Ambasadorët tanë. Pikëtakime të diplomacisë me krijimtarinë.

Autor Valbona Nathanaili

Me parathënie nga Ylljet Aliçka

ISBN 978-9928-190-06-2 Çmimi 2000 lekë, f. 158, Botimi i parë: shtator, 2014

Botimi i librit: UET Press, në bashkëpunim me Ministrinë e Kulturës

Ambasadorët tanë. Pikëtakime të diplomacisë me krijimtarinë është një udhërrëfyes në jetën dhe veprimtarinë e disa prej ish-ambasadorëve më të spikatur të Shqipërisë të rekrutuar nga fusha e krijimtarisë. Libri ka si synim kryesor të hulumtojë në fushën e diplomacisë shqiptare dhe të identifikojë kontributet e atij grupi përfaqësuesish të shtetit shqiptar në botë që janë “rekrutuar” nga fusha e krijimtarisë, përfshirë kulturën dhe sferën akademike. Akoma, të evidentojë llojin e komunikimit që kanë arritur të ndërtojnë e vendosin, sa kanë qenë të aftë të promovojnë Shqipërinë, vlerat e kulturën tonë. Qasja e librit është në përputhje me pikëpamjen se politikat e jashtme të një vendi mund të përfaqësohen edhe nga aktorë të rekrutuar jashtë sistemit tradicional të karrierës, të cilët në përputhje me kontekstin ose nevojat, zgjerojnë dhe, pse jo, rrisin cilësinë e përfaqësimit. Lavdia e punës së tyre përmblidhet jo vetëm në përmbushjen e aspiratave tona se kanë ndihmuar në begatinë dhe lartësimin e Shqipërisë, por edhe në faktin se duke qenë intelektualë, kanë ditur të përfaqësojnë denjësisht shoqërinë shqiptare, pavarësisht kohës kur kanë punuar apo sistemit që i kanë shërbyer.

Në këtë vëllim të parë janë përfshirë, kryesisht, ata ish-ambasadorë për të cilët u krijua mundësia për të gjetur materiale dhe për të kontaktuar, duke lënë opsionet e hapura për një vëllim të dytë, me një përfaqësim po aq dinjitoz. Libri është ndarë në dy pjesë. Në pjesën e parë janë përfshirë Faik Konica, Pëllumb Kulla, Agim Nesho, Javer Malo, Jusuf Vrioni, Luan Rama, Misto Treska, Ylljet Aliçka, Vasil Nathanaili, Teodor Laço, Piro Milkani, Arben Cici dhe Shaban Murati.

Është e rëndësishme të theksojmë se në Francë, për periudha të gjata kohore dhe në mënyrë periodike, janë akredituar ambasadorë me një trashëgimi të pasur në fushën e letrave, shpesh herë pa asnjë formim a përvojë të mëparshme në diplomaci. Javer Malo, Misto Treska, Jusuf Vrioni, Luan Rama dhe Ylljet Aliçka kanë qenë përfaqësuesit më të lartë politikë të vendit tonë në Francë, të cilët me veprën dhe punën e tyre pothuaj e kanë institucionalizuar kriterin kryesor të zgjedhjes për t’u akredituar në këtë shtet, atë të “të qenit krijues”. Por jo vetëm. Duket se edhe në ShBA kërkohet të ruhet e njëjta traditë, themelet e së cilës u betonuan nga puna, përkushtimi e krijimtaria e Faik Konicës. Me vendosjen sërish të marrëdhënieve me ShBA, Pëllumb Kulla, një nga autorët shqiptarë më prodhimtarë, shumëdimensional sa i takon llojit të letërsisë së lëvruar dhe kontributeve në kulturë, ishte ndër ambasadorët e parë të akredituar në këtë shtet mbas viteve ‘90. Zgjedhje me nivele po aq të mira përfaqësimi kanë qenë edhe Teodor Laço dhe Piro Milkani, autorë, përkthyes, skenaristë, regjisorë e aktorë, të cilët i kanë shërbyer vendit, përkatësisht, në Rusi dhe Çeki.

Nga fusha e akademisë janë përfshirë Vasil Nathanaili, Agim Nesho, Arben Cici dhe Shaban Murati. Jo për koincidencë, por si zgjedhje, Nathanaili ka studiuar mjekësi në Romë dhe juridik në Tiranë. Për ata që e njohin diplomacinë, Nathanaili quhet diplomat-karriere. Ka qenë ambasador në Beograd, Moskë dhe Pekin në periudhat më “të lulëzuara” të marrëdhënieve tona me to, të njohura ndryshe edhe si “miqësi historike”. Agim Nesho është diplomuar dhe ka mbrojtur doktoraturën në inxhinieri. Njëlloj si Nathanaili, edhe Nesho ka kohë që i është kushtuar diplomacisë dhe ka shërbyer në vende e organizata kyç: ShBA dhe Organizatën e Kombeve të Bashkuara. Arben Cici është laureuar për gjuhë të huaja, ka mbrojtur doktoraturën në Shkenca historike të marrëdhënieve ndërkombëtare dhe në intervalet nga një shërbim diplomatik në tjetrin, gjithmonë i është kthyer katedrës universitare, me dëshirën për të përçuar te studentët jo vetëm bagazhin e pasur të dijeve, por edhe përvojën e fituar nga një karrierë e konsoliduar. Shaban Murati njihet për kontributet e vyera në fushën e diplomacisë e të publicistikës dhe i ka shërbyer vendit në disa misione diplomatike.

Puna për hartimin e kësaj pjese filloi me hartimin e një protokolli paraqitjeje, të njëjtë për të gjithë: biografi, çmime, vlerësime e tituj; listë e hollësishme me botime; tre-katër aktivitete kryesore të zhvilluara gjatë kohës që ushtronin detyrën e ambasadorit; fotografi; pjesë fjalimesh të mbajtura. Objektivi ishte të paraqitej se si e sa konvergjojnë diplomacia me krijimtarinë. Pra, është punuar në dy linja kryesore: krijimtari dhe diplomaci. Krijimtaria pasqyrohet në disa rubrika, ndërsa diplomacia, në termat e qëndrimit në zyrë, në të tjera, pasi mendoj dhe besoj se rolin e Ambasadorit vazhdojnë ta luajnë edhe sot, në kushtet që për arsye të ndryshme, nuk gjenden në pozicionet e përshkruara. Kur ka qenë e mundur janë konsultuar, përzgjedhur, radhitur, redaktuar, përmbledhur ose paraqitur në formën e një faksimileje, shumë prej dokumenteve të kohës që gjenden në arkivin e Ministrisë së Punëve të Jashtme. Nga dokumentat e hulumtuar, listimi i tematikës së çështjeve kryesore të diskutuara ose bërë prezent në marrëdhëniet ndërmjet Ministrisë sonë të Jashtme me shtetin përkatës, e integruar në jetëshkrimin dhe veprimtarinë e shumë prej ish-ambasadorëve, mendoj se ndihmon për të krijuar një ide më të qartë jo vetëm për punën e kryer nga secili prej tyre, por edhe për natyrën që kanë pasur këto marrëdhënie, ose për të gjykuar si kanë evoluar nga viti në vit. Një burim i veçantë informacioni kanë qenë shkresat që përmbanin vendimin e emërimit në postin e ambasadorit. Edhe një shkresë e thjeshtë tregon shumë. Të ndihmon të kuptosh strukturën vendimmarrëse, nga kanë ardhur propozimet dhe ku është marrë vendimi: në Ministrinë e Jashtme, Kryeministri apo Presidencë? Akoma, nëpërmjet saj mund të gjykojmë për kulturën e institucionit e gjuhën e përdorur. Për shembull, deri në fund të vitit 1950 vazhdon të përdoret fjala “zoti …”, e cila më vonë zëvendësohet me “shoku …”. Po ashtu, përdorimi i togfjalëshit V.F.-L.P. (Vdekje Fashizmit – Liri Popullit) bën që të ndjehet ende atmosfera e luftës etj. Ishte interesant fakti që shumë nga shkresat e vitit 1945, po t’i ktheje në anën tjetër, kishin simbolet e qeverisë së paraluftës.

Në pjesën e dytë të tilluar “Forum” janë përfshirë kontributet e Agim Nesho, Arben Cici, Luan Rama, Pëllumb Kulla, Piro Milkani, Shaban Murati, Teodor Laço dhe Ylljet Aliçka, të cilët kanë pasur mirësinë t’u përgjigjen katër pyetjeve:

  1. Krijues diplomat, apo diplomat krijues?
  2. Mendoni se ekziston një model i krijuesit diplomat?
  3. Krijimi përballë motivit, statusit dhe praktikave diplomatike.
  4. Antropologji e diplomatit krijues.

Libri shërben si një referencë shumë e mirë për të njohur kontekstin politik e social në periudha të rëndësishme të rritjes e konsolidimit të shtetit shqiptar, pasi trajton kontributet më të shqura në këtë fushë. Paraqitja korrekte dhe me elegancë e fakteve dhe ngjarjeve, shoqëruar me dokumente autentikë dhe foto të shumta ilustruese, një pjesë e mirë e të cilave publikohen për herë të parë, jo vetëm pasurojnë ndjeshëm përmbajtjen e tij, por janë edhe një shtysë shumë e mirë për të gjithë dashamirësit e historisë, letërsisë, politikës, shkencave sociale e komunikimit për të hulumtuar në faqet e tij.

Alma Mile, gazeta “Panorama”, datë 21 tetor 2014 “Ambasadorët krijues, prapaskenat e diplomacisë shqiptare”

Në këtë libër, format albumi, Nathanaili hedh dritë mbi atë ç’ka arti dhe letërsia i kanë dhënë diplomacisë dhe anasjelltas. Duket se kontributi që njerëzit e artit dhe të kulturës kanë dhënë në diplomaci nuk ka qenë aspak modest. Ka pasur mes tyre shkrimtarë, regjizorë, përkthyes që kanë përfaqësuar e promovuar Shqipërinë në vende të ndryshme të botës, që nga ShBA, në Rusi, Francë, Çeki etj.

http://www.panorama.com.al/2014/10/21/ambasadoret-krijues-prapaskenat-e-diplomacise-shqiptare/

Gazeta”Mapo”, datë 21 tetor 2014: Promovohet libri “Ambasadorët tanë, pikëtakime të diplomacisë me krijimtarinë”

Faik Konicën shumëkush e njeh si publicist e shkrimtar sesa si ambasadorin e parë shqiptar në SHBA. Sot shumë shkrimtarë apo publicistë pranojnë emërimet si ambasadorë, ndërsa ish-ambasadorë që shkruajnë kanë arritur madje ta kthejnë në letërsi me vepra konkrete kohën e shërbimit të tyre diplomatik. Një libër që tenton të sjellë këtë fenomen që nuk është vetëm shqiptar, do të promovohet sot në hollin e Universitetit Europian të Tiranës. Autorja e librit “Ambasadorët tanë, pikëtakime të diplomacisë me krijimtarinë”, Valbona Nathanaili, sjell skedën e disa ambasadorëve më të njohur shqiptarë, që në fakt janë më shumë të njohur për punën e tyre si publicistë, letrarë apo në fushën e përkthimeve. Në këtë libër, i mbështetur nga Ministria e Kulturës, ngrihen disa pyetje që vetë disa personazhe u përgjigjen në fund.

Album me foto. Realizuar nga Petrit Kumi, fotoreporter.

Jeta përmes objektivit. Fotografi & shënime. Album Autor Petrit Kumi

Albumi “Jeta përmes objektivit” përmban 255 faqe dhe kushton 2500 lekë. Botim i vitit 2013. Tiranë: Shtëpia Botuese “IDEART”. e-mail: petritkumi@hotmail.com

Sipas Kumit (pjesë nga parathënia), fotot pasqyrojnë jetën e shqiptarëve në të gjitha aspektet e saj, në çdo veprim të tyre për të mbijetuar dhe plotëson, gjithsesi, një dëshirë të hershme të tyre dhe të shumë miqve, kolegëve dhe mjaft dashamirësve të fotografisë që më kanë nxitur e sugjeruar vazhdimisht që ta botoj këtë album.

Fotot përfshijnë një periudhë afro 46 vjeçare: 1945-1991. Në album do të gjeni foto të Tiranës, përpara se të ndërtoheshin shumë nga godinat kryesore të saj, të personaliteteve nga fusha e artit, e kulturës dhe e sportit, apo dhe të njerëzve të thjeshtë. Petrit Kumi ka hapur arkivën e tij dhe ka zgjedhur me kujdes shumë nga fotot e realizuara nga ai. Në përgatitjen e albumit kanë ndihmuar, me fotot e tyre, edhe Beti Kumi, Gani Xhengo, Lekë Hoti  & Roland Tasho. Teksti shoqërues është në anglisht dhe shqip. Përkthimi në anglisht është bërë nga Merita Kumi, Olta Gjoça & Genc Gjoça. Grafika: Elda Pineti & Sirgen Veseli.

Petrit Kumi është pjesëmarrës në shumë ekspozita kombëtare dhe ndërkombëtare, Tiranë, Durrës, Elbasan, Pekin e Romë.

Disa nga diplomat e çmimet e fituara:

  • 1959 Diplomë në Konkursin Ndërkombëtar për fotografët e rinj, Beograd.
  • 1961 Diplomë për fotografinë “Macja e Zezë”, nga World Photo, Moskë.
  • 1974, fiton “Çmimin I”, në ekspozitën e fotografisë, Tiranë.
  • 1974, fiton “Çmimin I”, për pllakat, Tiranë.
  • 2005, fiton Çmimin “Anton Mazreku” për gjininë e fotografisë sportive, Tiranë.

Për punën e tij, Kumi është dekoruar me urdhërin “Naim Frashëri” dhe është Artist i Merituar (1989) e Mjeshtër i Madh (2012) .

Foto nga libri

125: Shkrimtari, prof. Jakov Xoxa, individualitet në letërsinë shqiptare, pedagog i Universitetit të Tiranës, fotografuar në vitin 1970, midis fshatarëve në krahinën e Fierit, në kohën kur Partia i kishte dërguar në fshat për t’u edukuar.

 

Foto nga libri, f. 14: Një pamje e vitit 1959 e sheshit “Skënderbej”, Tiranë, kur ndërtohej Pallati i Kulturës.

 

 

Foto nga libri, f. 57: Arsimtarët e fshatit.

 

 

Foto nga libri, f. 138: Punëtorët e uzinës së telit në Shkodër, para tabelave me fletë-rrufe. Viti 1975. Fletë-rrufeja u drejtohet shokëve Thoma Goxhaj dhe Stefan Kopra. Teksti, me aq sa mund të lexohet, shkruan: Dikur, para nja dy vjetësh, me shokët e fabrikës së kadifesë, ju kërkuam një nga tre kazanët me presion që prej fillimit të punës në fabrikën e ngjyrosjes nuk punojnë në repartin e zbardhjes. Ju nuk e dhatë se gjoja kishit ndërmend t’i vinit vetë në punë këto kazane. Për këtë, shoqja Vita ju dha dhe afat. Pse atëherë deri tani nuk i keni vënë në funksionim? Mos prisni të kalojnë dhe nja 15 vjet të tjera? Pse ….. (pjesa tjetër e tekstit është e padallueshme).

who’s who – Javer MALO

who’s who – Javer MALO

Përgatiti: Valbona Nathanaili 

Ambasador fuqiplotë i Republikës së Shqipërisë në Republikën e Francës, periudha: 1 qershor 1967-16 shtator 1975 / Ambasador fuqiplotë i Republikës së Shqipërisë në Hollandë, Belgjikë dhe Luksemburg (jorezident), periudha: 1972-1975 */ Ambasador i Shqipërisë  pranë UNESKO-s, periudha: 1 qershor 1967-16 shtator 1975

Datëlindja: 1 janar 1920 / Vendlindja: Delvinë / Ndërruar jetë: 30 gusht 1997.

Diplomë: Mësues i gjuhës dhe letërsisë shqipe për shkollat e mesme. Fakulteti Histori-Filologji, Universiteti i Tiranës.

Gjuhët e huaja: Frëngjisht, italisht, anglisht  dhe  rusisht / Bashkëshortja: Vera Malo (Tetova) / Fëmijët:  Margarita Zyma (Malo)

  • 1937, verë Zgjidhet nga shkolla, si pjesë e një grupi nxënësish, më të mirët e Shqipërisë, për të ndjekur një kurs eksperience dhe të kalojë pushimet verore në Bari të Italisë.
    1941 Mbaron Shkollën Normale, Elbasan.
    1942, qershor-1942, gusht Emërohet mësues në një fshat të Prishtinës, por e mbajnë në qytet si sekretar për inspektimin e arsimit.
    1942, tetor-1943, janar Transferohet si mësues në fshatin Mursi, Sarandë.
    1943, janar-1944, nëntor Aktivizohet në radhët e luftës nacionalçlirimtare në zonat Delvinë e Gjirokastër. Anëtar i Partisë
    komuniste në organizatën bazë të Delvinës.
    1944, 24 maj Pjesëmarrës në Kongresin e Permetit. Zgjidhet anëtar i Këshillit Antifashist Nacionalçlirimtar (KANÇ).
    1944, nëntor-1945, shkurt Përgjegjës i Kulturës dhe Arsimit në Komitetin Ekzekutiv, Gjirokastër.
    1945, shkurt-1945, qershor Referent në Drejtorinë e Mbrojtjes së Popullit, Ministria e Brendshme.
    1945, qershor-1945, tetor Redaktor, gazeta “Bashkimi”.
    1945, tetor-1945, dhjetor Zv. Kryeredaktor, gazeta “Bashkimi”.
  • 1945, dhjetor -1946, maj Kryeredaktor, gazeta “Bashkimi”.
    1946, qershor-1948, dhjetor Atashe Shtypi, Legata Shqiptare në Paris. Anëtar i Delegacionit Shqiptar në Konferencën e Paqes, Paris, Francë.
    1946, qershor-1950, korrik Atashe Shtypi në legatën shqiptare Paris.
    Janar 1949-1950, korrik Sekretar i Parë, Legata Shqiptare në Paris.
    1950, gusht-1952, 1 qershor Sekretar i Përgjithshëm i Komitetit për Marrëdhënie Kulturore me Botën e Jashtme”, Ministria e Punëve të Jashtme, Tiranë.
    1951, 4 korrik Martohet me Vera Tetovën. Vera Malo (Tetova), diplomuar për juridik. Për një periudhë kohe ka punuar si
    kryeredaktore e revistës “Shqiptarja e re” dhe, më vonë, prokurore pranë Gjykatës së Tiranës.
    1952, 1 qershor-1967, 1 qershor Shef i seksionit të kulturës dhe bibliografisë, gazeta “Zëri i Popullit”.
    1953-1960 Mbaron studimet universitare, (sipas vërtetimit të datës 25.VI.1960, lëshuar nga institucioni i punëdhënësit).
    1967-1975 Ambasador i Shqipërisë në Francë.
    1975, 16 shtator-1982, qershor Kryetar i KMKMBJ (Komiteti për Marrëdhënie Kulturore e Miqësore me Botën e Jashtme), Ministria e Punëve të Jashtme, Tiranë.
    1982, 16 shtator Del në pension. Sipas relacionit të përpiluar nga Piro Koçi, drejtor i drejtorisë së kuadrit pranë Ministrisë së Punëve të Jashtme, “meqënëse ka mbushur moshën, propozojmë të dalë në pension”.

Nga udhëtimet e shumta që kryen gjatë ushtrimit të detyrës, si në Bullgari, Hungari, Itali, Bashkimin Sovjetik, Egjipt, Tunizi, Siri, Gana, Kubë etj., boton vazhdimisht artikuj e reportazhe në shtypin periodik.
Pasioni/ hobi: Leximi, arti, udhëtimet.

 Botime, Autor

  • 2011 Si i sollëm eshtrat e Ali Kelmendit në Shqipëri. Shënimet e diplomatit të vitit 1947 në Francë, mbi riatdhesimin e eshtrave të Ali Kelmendit. Gazeta “Telegraf”, nr. 251, 15 tetor, f. 14 – 15.
    • 2011 Konferenca e Paqes. Greqia sulm ndaj Shqipërisë për mosnjohjen e luftës. 65 vjet nga Konferenca e Parisit. Ditari i diplomatit shqiptar, pjesëtar i delegacionit që kryesohej nga Enver Hoxha e Hysni Kapo. Gazeta “Telegraf”, nr. 202, 22 gusht.
    • 2011 Jugosllavët nxjerrin në shesh propozimin grek. Ta ndajmë Shqipërinë në mes. 65 vjet nga Konferenca e Parisit.
    • 2004 Napoleon Botimi i dytë. Titulli në original: Napoleon. Autor: Evgenij V. Tarle. Përktheu: Javer Malo. Tiranë: Toena, 494 f.
  • 2003 Si e prezantova “Gjeneralin e ushtrisë së vdekur”. Gazeta “Korrieri”, nr. 158, 8 korrik, 2003.
    • 2001 Rrugëtimi i “Gjeneralit…” në Paris. Si u botua romani i Kadaresë për herë të parë në Francë. Revista “Klan”, nr. 222, 26
    gusht, 2001, f. 26 – 29.
    • 1994 Paris, 1967-1975. Shënime e mbresa. Tiranë: Albin, 270 f.
    • 1987 Përshtypje dhe mbresa. Paris 1946-1950. Tiranë: Shtëpia Botuese “8 Nëntori”, 301 f.
    • 1964 Khrushchev Rehabilitates the Agents of Imperialism and Supports the Murderers of Communists. Authors Sofokli Lazri & Javer Malo. Tiranë: Shtëpia Botuese “ Naim Frashëri”.
    • 1962 Failure of Yugoslav “special Socialism” and the New Manoeuvres of the Belgrade Revisionists. Authors Sofokli Lazri & Javer Malo. Shtëpia Botuese “Naim Frashëri”, 19 f. Ribotuar, 1963.
    • 1960 Në burgjet dhe kampet e përqëndrimit të Jugosllavisë. Autorë Sofokli Lazri & Javer Malo, 104 f.

Gjatë kohës që Javer Malo ushtronte detyrën në Francë, çështjet kryesore të trajtuara nga Ministria e Jashtme e Shqipërisë në marrëdhëniet me Francën (sipas protokollit dhe arshivës të kësaj ministrie) kanë qenë: aktivitete me rastin e festave kombëtare; ftesa për veprimtarinë kulturore e artistike; marrëdhëniet kulturore, tregtare e politike ndërmjet dy vendeve; veprimtaria e Shoqatës së Miqësisë Francë-Shqipëri dhe e miqve francezë; opinione të diplomatëve francezë për vendin tone; pasqyrimi në shtypin francez i vendit tonë; konventa fito-sanitare dhe materiale të tjera të lidhura me të.

Në një raport për Ministrinë e Punëve të Jashtme të Republikës së Shqipërisë, përpiluar nga Ambasador Javer Malo, shkruan:

  • Eksperienca tregon se shumica e kuadrove që vinë në ambasadat tona, vijnë pa pasur asnjë dijeni për vendin dhe në krye të 3-4 vjetëve kthehen në Shqipëri duke marrë me vehte disa njohuri shumë të përcipta. Kur është fjala për vende të vogla si Algjeria p.sh., kjo nuk paraqet ndonjë problem, se brenda një kohe të shkurtër mund të njihet lehtë vendi me politikën e tendencat e tij, njerëzit që bëjnë politikën, forcat kryesore të inteligjencës etj. por në vende si Franca, shpesh herë ndodh që shokët tanë të humbasin toruan. Prandaj është e nevojshme të mendohet që tani, që dalë nga dalë të marrim si kuadro për diplomacinë të rinj që kanë kryer vitet e fundit studime në Francë, ose të rinj të tjerë me përgatitje mjaft të mirë intelektuale e kulturale.

Gjatë periudhës 1 qershor 1967-16 shtator 1975, kur Javer Malo ushtronte detyrën e Ambasadorit:

Sekretar i Parë i Partisë së Punës të Shqipërisë: Enver Hoxha / President i Shqipërisë: Haxhi Lleshi / Kryeministër i Shqipërisë: Mehmet Shehu / Ministër i Jashtëm i Shqipërisë: Nesti Nase.
Presidenta të Francës: Charles de Gaulle, Alain Poher (interim), Georges Pompidou, Alain Poher (interim), Valéry Giscard d’Estaing / Ministra të Jashtëm të Francës: Maurice Couve de Murville, Michel Debré, Maurice Schumann, André Bettencourt, Michel Jobert, Jean Sauvagnargues.

Emërimi si Ambasador – shkresa përcjellëse.

Republika Popullore e Shqipërisë                                                                                                                        Tiranë, më 10.VI.1967
Ministria e Punëve të Jashtme / Dega Administratë – Kuadër Nr. 436
Shokut Javer Malo
Tiranë

Ju njoftojmë se me vendim të Byrosë Politike të Komitetit Qendror të PPSh, emëroheni Ambasador i Jashtëzakonshëm
dhe Fuqiplotë i R.P. të Shqipërisë në Francë, me rrogë 1.100 lek në muaj. Marrëdhëniet financiare me këtë Ministri
u fillojnë nga data 1/6/1967.

Ministri / (Nesi Nase) / (Firma, vula)

Çmime dhe medalje

Në 24 gusht 1949 i akordohet Urdhëri i Punës të klasit II, dekreti nr. 912, me këtë motivacion:
“Ka punuar në shtypin ilegal të Qarkut të Gjirokastrës dhe ka qenë për një kohë Kryeredaktor i gazetës Bashkimi. Është dalluar për udhëheqje dhe organizim të mirë në punë.”

Presidiumi i Kuvendit Popullor të Republikës së Shqipërisë. Presidenti: Dr. Omer Nishani.                   Sekretar: Sami Baholli.
Ndërsa me vendim nr. 164, në datë 14 nëntor 1945, i akordohet Medalje Kujtimi.

_____________________

[*] Marrëdhëniet diplomatike me Belgjikën janë vendosur më 12 nëntor 1970 dhe mbuloheshin nga ambasadori ynë në Francë. Më 1991, është hapur Ambasada jonë në Belgjikë.

Alda Merini  Poezi Zgjedhur dhe shqipëruar nga Natasha Lushaj 

Alda Merini  Poezi

Zgjedhur dhe shqipëruar nga Natasha Lushaj 

“Gjithnjë më kanë gjykuar si të çuditshme, ose të ndryshme, por e di çfarë? Kjo më ka pëlqyer gjithnjë aq shumë. Nuk do të doja të shihesha si gjithë të tjerët, sepse unë, pjesën tjetër të botës, e urrej.”

 Anija e shkretëtirës

Brenda trupit kam një anije të fshehtë

anije shumëformëshe fantazmash

herë trap lumi

herë këmbanë

e herë veç një yrt filigramash.

 

Është dora e Fatimas në duna rëre

trëndafil që s’e njeh stinën

një perlë e tejdukshme zemre:

më shtie frikën.

Kur dashuron

Nuk dashurohet me zemër,

dashurohet me shpirt

i mbarsur me çaste dashurie.

Nuk dashuron nëse s’ndien dhimbje,

s’është më dashuri

nëse s’ke frikë mos e humbasësh.

Por kur vërtet dashuron,

ti jeton

ndoshta keq, a mirë,

por jeton.

E di kur vdes?

Kur pushon së dashuruari;

bëhesh asgjë

kur s’të dashurojnë më.

Nëse të plagos dashuria

shëroi plagët

dhe beso,

je gjallë.

Për atë që do

për atë që të do.

  Çmendur prej teje, dashuri

Dashuri, prej teje jam çmendur,

se ti vjen e më gjen pas gjurmësh

endjeve mbetur

me lodra të thyera fjalësh.

 

T’i dhuroj të gjitha po deshe,

tek e fundit

jam veç një vajzuke

me lotë të kripur mbuluar

dhe poezi që s’duken,

që do veç të fjetet

mbi një fashë qielli yjuar

si nën krahë hyjnie

dhe për ty erë e ëmbël të mbetet

një këngë dashurie.

Pjesë nga “”La terra santa”

Dje kam vuajtur nga dhimbja,

s’dija që kisha një faqe të përgjakur,

buzët prej metali të fortë,

mungesë të plotë horizonti.

Dhimbja është pa të nesërme,

është një turi kali që t’i ngurtëson

gjunjët e fuqishme,

por dje jam rrëzuar përdhe,

buzët m’u kyçën

e frika më hyri në gjoks

me një fishkëllimë të mprehtë,

dhe burimet reshtën së buluari,

uji i tyre i butë

ishte vetëm një det dhimbjesh

ku zhytesha e përgjumur,

por edhe atëherë kisha frikë

nga engjëjt përreth.

Po, meqë janë të butë dhe të njohur,

pse më tmerron ngrirja?

 

Të pres

dhe çdo ditë

shuhem pak nga pak,

po harroj edhe fytyrën tënde.

Më pyesin nëse dëshpërimi im

është po aq i madh sa mungesa jote.

Jo, është diçka më shumë:

është fiksimi pas idesë së vdekjes

që s’po di të ta dhuroj…