Letër drejtuar Dr. Pekmezit, në lidhje me nevojën e blerjes së disa hartave, për rregullimin e kufijve veriorë, 1918.

I dashuri Zoti Dr. Pekmezi

Ju përshëndes nga zemra!

Po e shkruaj këtë letër për të mundur me sigurue nga dashamirësia e Juaj, disa materiale hartash shumë të vlefshme për Shqipërinë.

Koloneli dhe miku ynë Bajram Beg Curri, si do të konstatoni, e ka vërtetuar këtë shkresë dhe, ju siguroj, se këtu nuk disponohen harta të mira, përveç atyne të vjetra, harta të përgjithshme me shkallë 1: 200,000.

Për të mos u turpërue për vdekje me rastin e rregullimit të kufijve të ardhshëm, deri më sot nuk është përgatit asgjë (për shkak të krizës në Ministri), ju lutet zoti Kolonel për të veprue si më poshtë:

Me ble hartat, shkalla 1:75,000 harta speciale për të gjithë Shqipërinë, me kufijtë e 1913 – edhe Kosova, Gjakova, Peja, Shkupi.

Si mbas hartimit gjatë luftës 1916-1917, këto harta i ka pas pru nga Vjena, por i kanë humbur.

Janë vetëm këto: Fleta e hartës speciale: Fieri Nr. 7763; Kavaja Nr. 7583; Kruja 7363.

Këto harta nevojiten për qëllime operative.

Për rregullimin e kufijve, edhe harta speciale është e papërdorshme, porse vetëm për dosimin e luftës 1916-1918, shkalla 1:25,000 ose shkalla e dyfishtë ushtarake, sikurse përpilohet shkalla në punime origjinale. Në rast se nuk caktohen kufijtë shumë ekzakt, do të kemi në të ardhmen me mijëra konflikte gatë kufirit me serbët, me fshatra e lokalitete.

Këto harta 1:25,000 janë dorëzue qysh në gusht 1918 trupave operative nga ana e Institutit Gjeografik. Këto harta kanë një madhësi prej rreth 30×25 cm dhe përmbajnë rreth 25-30 km terren me një përpunim shumë të mirë. Në këto harta kanë punu afër 30 leksione, çdo leksion kishte 5-7 oficera (25 vetë) dhe kanë punu mbi 2 vjet për të gjithë (atë zonë të) vendin(t) që ishte okupuar nga trupat austro-hungareze.

Nga këto punime, siç u përmend, janë shpërnda qysh në gusht 1918 disa harta. Këto harta ishin fotografi të origjinaleve. Këto fotografina na nevojiten ne për rregullimin e kufijve.

Këtu nuk është përgatit deri tash asgjë dhe kur të vijnë Komisioni Ndërkombëtar s’do të kemi asgjë në dorë, as harta, as letër vizatimi, as instrumenta dhe tavolina vizatimi – dërrasa etj., etj.

Mbasi nuk e dimë se si do të shkojë kufiri, duhet që të kemi harta, që japin një terren prej 30-40 km në veri dhe në jug të kufirit të vjetër të 1913 – si mbas llogaritjes sime, nga derdhja e Bunës në det, nëpër Tarabosh, Hot, Grudë, Plavë e Guci, Pejë, Gjakovë, Prizren, Gorë, Lumë, Dibër, Qafë Thanë, Pogradec (Zvezda e Korçë këtu janë francezët), pra rreth 70-80 fletë (harta), mbasi do të marrin nga një Parie (kopje) Serbia, një Shqipëria, Lidhja e Kombeve, Italia, Greqia, Italia (është llogaritur dy herë), Franca, Anglia, Amerika dmth 9 Parie (kopje), pra do të duhet me u ble nga 9 herë një fletë (hartë). Një gjë e tillë është kaq e rëndësishme siç nuk ka qenë asnjë punë tjetër. Habitem si askush nuk kujdesohet për një gjë të tillë. Gjithë Shtabi i Përgjithshëm disponon vetëm një hartë të vjetër me një shkallë prej 1:200,000 dhe bëjmë kopje me letër kopjimi. Ja kemi tregu zotit Kolonel Bajram Currit rëndësinë e kësaj çështjeje. Ai na lutet që të ja dërgojmë sa më shpejt këto harta.

Në rast se nuk ekzistojnë fotografitë me shkallë 1:25,000 për të gjitha hartat (gjë që ëshët e mundur) e kufijve të 1913, atëherë ju lutem të na dërgoni ato harta që ndodhen. Në këtë rast, të na dërgoni hartat speciale 1:75,000, nga ato të marruna gjatë luftës 1916-1918 mbi Shqipërinë, edhe këto në 9 kopje.

Pa këto harta, Shqipëria do të turpërohet për vdekje me rastin e rregullimit të kufijve.

Njerëzit këtu grinden për gjëra të vogla dhe kërkush nuk e çan kokën për çështje që i përkasin të ardhmes s’onë.

Gjendja është shumë e mirë. Partitë grinden për çështje të vogla – kanë cmirë njëri-tjetrin. Në fronte, në Arras, dt. 29/10 u bën nga serbët disa sulme, por njerëzit e Ahmet Lepenica nga Vlora i thyen ata. Tashti ka qetësi. Qeveria do të dërgojë 200 veta, nën udhëheqjen e 5 inxhinierëve, për të ndrequr shtëpitë. Është shpallë amnistia e përgjithshme. Të gjitha këto hollësira i kam përpunue.

Tek serbët janë shpërndarë 1700 rus të ish-armatës Vrangel gjatë lumit Drin. Këta të shkretët janë gënjyer. Bëni propagandë kundër përdorimit të tyre, mbasi është kundër ligjit. Rusët erdhën në Serbi me kondit që të mos detyroheshin të kthehen më dhe, aq më pak, me lufte kundër nesh.

Si janë përdorë oficerët rus?

Kolonelët i kanë bërë baush-çuasha

Majorët i kanë bërë kaptera

Kapterat dhe togerat i kanë bërë nënoficera

Ata janë nën urdhrat e oficerëve serb, që më parë ishin nënoficera.

Bwni propagandw me anw të shtypit se Shqipwria ka një qeveri të pwrbwrw nga të gjitha partitë dhe se në vend ka qetësi, rregull dhe disiplinw. Këtë duhet të ma besoni, zoti Doktor.

Sikur serbwt të na linin rehat, ne do të sihin populli më i kënaqur i ballkanit, por qeveria është detyrue me mbajt 12000 ushtarw në front, dhe kjo kërkon shumë flori dhe argjend.

Ju lutem shumë të na dërgoni sa më shpejt hartat, si ato me shkallw 1:75,000 dhe sidomos 1:25,000.

Përgatiti për shtyp: Valbona Nathanaili

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published.