Fugë për violinë Autor Tedi Papavrami

Fugë për violinë Autor Tedi Papavrami

Përktheu nga frëngjishtja Blerta Hyska Redaktor Ajola Xoxa

Botues UET Press f. 252 Çmimi 1200 lekë

Libri është një përmbledhje e jetës së violinistit me famë botërore Tedi Papavrami. Ngjarjet hapen në Tiranë e mbyllen në Francë, dy vendet që ndikuan në formësimin e tij jo vetëm si profesionist, por edhe si njeri. Papavrami është kujdesur të mos harrojë asgjë: njerëz që e ndihmuan, rrethana të favorshme, personazhe të diskutueshëm, – të gjitha janë aty. Libri është shkruar me pasion e dashuri, mirënjohje e mall, një homazh për të gjithë ata që e ndihmuan në rrugën e shndërrimit nga një fëmijë i talentuar në një prej violinistëve më të mirë në botë. Me shumë modesti, Papavrami shprehet: “Unë nuk besoj tek fati. Një talent i madh fare mirë mund të dështojë, ose të kalojë pa u vënë re”.

Libri lexohet me një frymë dhe është interesant edhe për trajtimin filozofik që u bën shumë prej marrëdhënieve të krijuara në etapa të ndryshme të jetës së tij, – kësaj të fundit Papavrami nuk rreket aspak t’i shpëtojë, por gjithmonë në mënyrë të matur dhe më shumë si rrjedhojë e përvojës personale, se citimeve nga libra të atij lloji. Libri është botuar për herë të parë në frëngjisht dhe është një nga librat më të kërkuar nga lexuesi francez. Për botimin frëngjisht Papavrami ka bashkëpunuar me një nga shtëpitë botuese më të mira, Robert Laffont.

Tedi Papavrami  ka studiuar në Conservatoire National Superieur de Musique në Paris, nën drejtimin e Pierre Amoyal. Në vitin 1987 është diplomuar në Konservatorin e Lozanës (Francë). Tedi Papavrami jeton aktualisht në Zvicër, ku që prej vitit 2008 është profesor violine në Shkollën e Lartë të Muzikës në Gjenevë. Në vitin 2010 ka fituar “Diapazonin e Artë” për diskun e tij Bah Bartok.  Violinist me famë ndërkombëtare si solist dhe muzikant dhome, ose si violinë e parë, me disa nga orkestrat simfonike më të njohura në skenat e shumë vendeve të mëdha të botës.

Bashkëpunon me Kurt Sanderling, Antonio Pappano, Armin Jordan, Emmanuel Krivine, Manfred Honeck, François-Xavier Roth, Thierry Fischer, Gilbert Varga dhe M. Aeschenbacher. Ka qenë pjesë e Schumann Quartet (shoqëruar edhe në piano) për nëntë vjet. Nga viti 2011 prezantohet në shumë koncerte me serinë e plotë të sonatave të Bethoven luajtur trio: në violinë Tedi Papavrami, piano François Frédéric Guy dhe violinçel Xavier Phillips.

Aktualisht Tedi Papavrami jeton në Gjenevë, Zvicër dhe nga viti 2008 është profesor i violinës pranë Haute École de Musique de Genève. Ai luan me violinën e tij Christian Bayon – ndërtuar posaçërisht për të nga mjeshtri i njohur. Është i martuar me një mjeke psikiatre.

Paralelisht me karrierën e violinistit, që prej vitit 2000 është përkthyes në frëngjisht i shkrimtarit Ismail Kadare. Ka edhe disa role në kinematografi.

Kanë thënë

 Le Nouvel Observateur:

Përtej saktësisë stilistike, shkëlqimit teknik, bukurisë absolute të tingullit, tek Tedi Papavrami të mahnit pasioni.

Në kopertinën e botimit, nga Robert Laffont:

Violinist me famë ndërkombëtare si solist dhe muzikant dhome, Tedi Papavrami jeton aktualisht në Zvicër, ku që prej vitit 2008 është profesor violine në Shkollën e Lartë të Muzikës në Gjenevë. Në vitin 2010 ka fituar “Diapazonin e Artë” për diskun e tij Bah Bartok. Paralelisht me karrierën e violinistit, që prej vitit 2000 është përkthyes në frëngjisht i shkrimtarit Ismail Kadare.

 Çmime 

Tedi Papavrami ka fituar disa çmime të rëndësishme ndërkombëtare. CD e fundit e Tedi Papavramit me sonatat e Izaisë sapo ka fituar “Diapazonin e artë” dhe “Choc”, dy vlerësimet më të mira të revistave të specializuara në këtë fushë në Francë “Diapazon” dhe “Classica”.

Pjesë nga libri 1

Shija e një vepre, e një fjalie, e një modulacioni ose një metafore, e ndier plotësisht, e rrënjosur tek ne, mbijeton në qenien tonë dhe shfaqet më vonë, duke nxjerrë një ditë në sipërfaqe pjesë të vetes që as vetë nuk e njihnim. Ndoshta nuk jemi kurrë aq shumë vetvetja sa kur shijojmë ndjeshmërinë e tjetrit, kusht i nevojshëm për të dhënë pak nga vetja jonë në atë që do transmetojmë kur të na vijë radha. Ky konstatim shënoi fillimin e një qetësie të re për mua. Ai më bënte të mundur t’u përgjigjesha pyetjeve shumë të hershme rreth identitetit të një interpretuesi, stilit të tij dhe mundësisë për të pasur një personalitet që shquhet menjëherë. Pa e kuptuar, kisha reshtur së menduari për këtë. Kalimi nga Shqipëria tek Franca, nga shqipja tek frëngjishtja, nga partitura tek interpretimi, nga një instrument tek tjetri, kishte qenë, në fund të fundit, rrugëtimi i përhershëm i jetës sime. Ai ishte ndoshta edhe identiteti im.

Pjesë nga libri 2

Përparimi në muzikë nuk është kaq i thjeshtë. Edhe pse duhet një punë e përditshme e vazhdueshme dhe një durim i pafund, ky është vetëm kuadri i domosdoshëm; gjithçka qëndron në identifikimin e saktë të të metave tona dhe mënyrave për t’i korrigjuar. Nëse nuk e kuptojmë këtë, mund të punojmë në instrument dhjetë orë në ditë për dekada me radhë dhe, cilido qoftë talenti, madje edhe formimi i shkëlqyer fillestar, i vetmi rezultat që do të arrijmë është rënia e pandreqshme. Në shumicën e rasteve shpejtësia e rënies është në proporcion me zellin dhe seriozitetin e shpenzuar. Është mizore dhe e padrejtë, por ja që kështu është.

 

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published.